Hersenen & geheugen

Voor stressvermindering lijkt 240 tot 500 mg per dag al effect te hebben; voor veiligheid is 600 mg per dag tot 8 weken…

Voor gewone thee lijkt drie tot vijf koppen per dag de meest onderbouwde hoeveelheid voor hart- en hersenvoordelen, al gaat…

Creatine heeft voor mensen boven de zestig redelijk goed onderbouwde voordelen voor spierkracht, spiermassa en geheugen,…

Geheugenverlies bij ouder worden is een normaal biologisch proces met meerdere duidelijk aangetoonde oorzaken, maar je kunt…

Levenslang twee talen actief gebruiken hangt samen met minder dementierisico en een brein dat langer goed blijft functioneren,…

Leefstijl heeft een echte, maar beperkte invloed op dementierisico: stoppen met roken, bloeddruk onder controle houden en…

Goed slapen, bewust eten volgens het MIND-dieet en gerichte cognitieve training hebben de beste onderbouwing om je geheugen op…

Ergothioneine laat in een kleine studie bij ouderen met geheugenklachten een positief signaal zien, maar het is nog te vroeg…

Jarenlang te weinig slapen beschadigt de hersenen via meerdere routes tegelijk, en een deel van die schade lijkt moeilijk of…

Er zijn voorlopige aanwijzingen dat lage doses lithium hersenbescherming kunnen bieden, maar het bewijs is nog te dun en de…

Lion's mane laat in kleine studies voorzichtig positieve signalen zien voor aandacht en werkgeheugen, maar het bewijs is nog…

Neem dit niet als supplement. Methyleenblauw is een geregistreerd geneesmiddel en industriele kleurstof, geen levensmiddel, en…

De WHM laat in kleine studies positieve effecten zien bij specifieke patiëntengroepen, maar of die voordelen uniek zijn voor…

MgT heeft voorlopige aanwijzingen dat het hersenmagnesium beter verhoogt en cognitie kan ondersteunen, maar het bewijs bij…

Alzheimer tast het reukvermogen van de patiënt zelf vroegtijdig aan, maar of mensen met Alzheimer een andere lichaamsgeur…

Het cyclische patroon van je klachten is het beste onderscheidingspunt: treden ze alleen op in de twee weken vóór je…

MRS kan vroege tekenen van Alzheimer opsporen, ook voordat een gewone hersenscan afwijkingen laat zien, maar werkt het…

Je darmflora heeft waarschijnlijk wel degelijk invloed op geheugen en concentratie, maar het bewijs bij mensen is nog beperkt.…

Ja, eenzaamheid gaat duidelijk samen met slechtere slaap: je valt moeilijker in slaap, wordt vaker wakker en voelt je overdag…

De overgang vergroot de kans op angstklachten via hormonale, lichamelijke en psychosociale factoren die elkaar versterken.…

Of eenzaamheid je biologische leeftijd op celniveau versnelt, is met de beschikbare studies niet te zeggen. Wel laat onderzoek…

Er zijn stevige aanwijzingen dat schildklierhormonen, geslachtshormonen en stresshormonen alle een rol spelen bij het…

Slechte luchtkwaliteit, vooral fijnstof, hangt consistent samen met slechtere cognitieve prestaties en mogelijk snellere…

Er is een duidelijk verband tussen schildklierproblemen en depressieve klachten, al is de precieze richting van de invloed nog…

Regelmatig saunabezoek hangt samen met een opvallend lager risico op dementie, maar het gaat om één grote observationele…

Meer dan 3,5 uur tv per dag hangt samen met snellere geheugenachteruitgang bij mensen van 50 jaar en ouder, al is niet bewezen…

Met de leeftijd worden de systemen die beschadigde eiwitten opruimen stuk voor stuk minder efficiënt, terwijl de schade aan…

Oudere mensen hebben aantoonbaar minder diepe slaap, en dat hangt samen met hogere kansen op dementie en een lagere…

Een hoog cholesterol op middelbare leeftijd verhoogt waarschijnlijk het risico op dementie, maar op hoge leeftijd is het…

Schildklierproblemen kunnen geheugenklachten geven, maar groot onderzoek laat bij volwassenen nauwelijks een meetbaar effect…

Langdurig alcoholgebruik beschadigt cellen en DNA op meerdere manieren tegelijk, van oxidatieve stress in de lever tot…

Dagelijks 2-3 kopjes koffie hangt in meerdere grote studies samen met een lager dementierisico, maar dit is nog geen bewezen…

Eenzaamheid verstoort je immuunsysteem op meerdere manieren tegelijk: meer ontsteking, verminderde virusafweer en versnelde…

Stress verslechtert je slaap, en slechte slaap maakt je op haar beurt stressevoller en angstiger. Slaap verbeteren is daarmee…

Langdurige eenzaamheid hangt samen met een hoger risico op dementie en aanhoudende somberheid, en tast het stresssysteem aan.…

Gewoon mobiel gebruik lijkt het risico op hersentumoren niet te verhogen, maar bij meer dan tien jaar intensief gebruik zijn…

Dagelijks lezen is waarschijnlijk goed voor je brein, maar het bewijs is grotendeels observationeel; een hard oorzakelijk…

Een verstoorde darmflora uit zich in minder bacterievariatie, stemmingsklachten, huidproblemen en een lekkende darmwand, maar…

Je hersenen krimpen inderdaad meetbaar naarmate je ouder wordt, maar dat leidt lang niet altijd tot merkbare cognitieve…

Een vitamine D-tekort wordt geassocieerd met meerdere hersengerelateerde problemen, van depressie tot MS en slaapstoornissen.…

Zuurstoftekort beschadigt cellen via meerdere gelijktijdige routes: energietekort, giftige calcium- en lactaatstapeling,…

Slaaptekort verstoort aantoonbaar processen die hersenen jong houden, met name de opruiming van schadelijke eiwitten en de…

Groene thee geeft een bescheiden maar reëel voordeel voor je concentratie en werkgeheugen, vooral dankzij de combinatie van…

Diabetes type 2 vergroot de kans op dementie aanzienlijk, en hoe jonger je de diagnose krijgt, hoe groter dat risico. Goede…

Voldoende slaap, en dan vooral de diepe slaapfase, is een actief onderdeel van hoe je hersenen nieuwe dingen vasthouden. Te…

Hersenmist kent meerdere oorzaken die elk anders werken, van tijdelijke adenosine-ophoping bij slaaptekort tot aanhoudende…

Je hebt beide slaapfasen nodig: diepe slaap en REM-slaap doen elk iets anders voor je geheugen en hersenen, en een volledige…

Depressie hangt sterk samen met een hoger risico op dementie, al is het niet zeker of depressie dementie veroorzaakt of soms…

Vasten kan geheugen en concentratie bij ouderen met insulineresistentie verbeteren, maar het effect verdwijnt als je alleen…

PDS is een erkende lichamelijke aandoening met meetbare biologische afwijkingen, geen verbeelding. Als je ermee rondloopt, is…

Overgewicht schaadt je brein op meerdere manieren tegelijk: minder hersenweefsel, slechtere verbindingen en een hoger risico…

Oestrogeen heeft een meetbare invloed op geheugen en concentratie, en de daling tijdens de perimenopauze gaat bij veel vrouwen…

Stress verstoort je darmflora en vergroot de kans op darmklachten zoals het prikkelbaredarmsyndroom, maar de precieze werking…

Hoge bloeddruk op je veertigste vergroot je kans op dementie later in het leven aantoonbaar, en vroeg behandelen lijkt die…

Extra vierge olijfolie als onderdeel van het Mediterraan dieet is in meerdere studies in verband gebracht met minder…

Roken versnelt hersenveroudering en verhoogt het risico op dementie. Stoppen met roken is een van de best onderbouwde stappen…

Of jouw brein sneller veroudert dan de rest van je lichaam verschilt per persoon, maar de gevolgen zijn groot: een biologisch…

Gewoon veel dromen is normaal en hoeft niet zorgelijk te zijn. Maar aanhoudende nachtmerries of dromen die je fysiek uitbeeldt…

Jarenlang te weinig bewegen hangt samen met een flink hoger risico op dementie en cognitieve achteruitgang, zeker als je boven…

Chronische stress ontregelt je cortisolsysteem merkbaar: je dagritme vlakt af, je afweer, slaap en emotionele veerkracht…

Cafeïne maakt je tijdelijk alerter, maar verbetert je langetermijngeheugen structureel niet. Gebruik het matig en niet te laat…

Bij mensen met diabetes zijn er aanwijzingen dat metformine het algemene kankerrisico verlaagt, maar per kankersoort is het…

NAD+ is biologisch cruciaal voor je hersenen en daalt met de leeftijd, maar of suppletie via NMN of andere middelen ook bij…

Bij gezonde mensen heeft creatine geen aantoonbaar effect op dopamine in het bloed. Positieve signalen komen vooralsnog…

Creatine toont vroege aanwijzingen voor stemmingsverbetering, vooral bij vrouwen met depressieve klachten, maar is als…

Creatine kan cognitieve klachten verlichten, maar het effect hangt sterk af van je situatie: mensen met chronische…

Regelmatig een dankbaarheidsdagboek bijhouden helpt waarschijnlijk voor stemming en mogelijk voor slaap, maar voor je…

Creatine heeft de sterkste aanwijzingen voor een geheugeneffect bij ouderen van 66+. Bij jongere, gezonde volwassenen laat het…

Uitslapen in het weekend verlicht vermoeidheid tijdelijk, maar haalt slaaptekort niet echt in: cognitie, gewicht en…

Je slaap verandert echt met de leeftijd: eerder moe worden, lichter en korter slapen en vaker wakker worden zijn gewone…

Alcohol schaadt het brein op meerdere manieren: van tijdelijke geheugengaten bij acuut gebruik tot blijvende cognitieve schade…

Langdurige stress schaadt het geheugen via meetbare veranderingen in de hersenen, en vroege stress in je leven verhoogt het…

Grote observationele studies koppelen het MIND-dieet aan minder dementierisico, maar de enige grote gecontroleerde studie zag…

Langlopende studies laten consistent zien dat mentale uitdaging het risico op dementie verlaagt, maar het gaat om een…

Vergeetachtigheid volledig terugdraaien is zelden haalbaar, maar beweging, bloeddrukbehandeling en een goede…

Profvoetballers die veel koppen lopen een flink hoger dementierisico dan keepers of mensen zonder topsportverleden. Na een…

Namen vergeten rond je 50e is normaal en biologisch verklaarbaar. Het is geen reden voor directe zorg, maar bewegen helpt…

Je gezicht geeft wel degelijk biologische signalen af, maar is te beperkt en te variabel om je biologische leeftijd goed te…

Er is een biologisch plausibel en in dieronderzoek stevig onderbouwd verband tussen je darmflora en je hersenen, maar bij…

Foliumzuur verlaagt het beroerterisico met ongeveer 16%, maar waarschijnlijk alleen als je een tekort hebt. Voor het bredere…

Ja, bewegen werkt echt: bij milde tot matige depressie even goed als medicatie, bij angststoornissen iets minder sterk maar…

Cognitieve training heeft een aantoonbaar, zij het bescheiden voordeel bij mensen met Alzheimer of lichte dementie, maar werkt…

De p-tau217 bloedtest is een nauwkeurig hulpmiddel als je geheugen- of denkklachten hebt én een arts je begeleidt. Als…

Slecht slapen vergroot waarschijnlijk je risico op dementie, maar gewone slapeloosheid maakt dementie niet onvermijdelijk. Eén…

Niet elk geheugenverlies is verontrustend, maar sommige signalen verdienen snel medische aandacht: plotselinge achteruitgang,…

Meer bewegen combineren met mentaal actief blijven en een voeding met weinig suiker en meer omega-3 vetzuren geeft je nu de…

Bloedsuiker, bloedvetten en ontstekingsmarkers zijn het best onderbouwd als je gezond ouder wilt worden. Alzheimer-bloedtests…

Dagelijks blauwe bessen eten of slikken als supplement lijkt zinvol als je middelbaar of ouder bent met lichte…

Dagelijks twee of meer talen spreken lijkt het brein op latere leeftijd te beschermen, met de sterkste aanwijzingen voor…

Sociaal en actief blijven is waarschijnlijk je beste leefstijlinvestering tegen dementie. De sterkste resultaten komen van…

Regelmatig bewegen houdt je brein aantoonbaar scherper, zolang er nog geen ernstige cognitieve achteruitgang is. De best…

Slecht horen hangt samen met een bescheiden maar reëel verhoogd dementierisico. Laat gehoorverlies tijdig onderzoeken en…

Ja, je hersenen reinigen zichzelf grotendeels tijdens de slaap, en diepe slaap lijkt daarin de belangrijkste rol te spelen.…

Visolie-pillen houden je geheugen waarschijnlijk niet scherp. Meerdere studies bij mensen, waaronder systematische reviews en…

Een gecombineerde aanpak, met regelmatig bewegen, bloeddruk- en diabetescontrole, niet roken, sociale contacten onderhouden en…

APOE4 vergroot je kans op Alzheimer flink, maar op jongere leeftijd wegen leefstijlfactoren zoals bloeddruk, bloedsuiker en…

Bij depressie, angst en pijnbeleving biedt dagelijks mediteren een bescheiden maar consistent voordeel, het best ingezet als…