Gliacellen houden het brein jong via oppervlakte-eiwit
Niet neuronen, maar hun ondersteunende buren bepalen mede hoe snel het brein veroudert. Een nieuwe studie in fruitvliegen identificeert een eiwit op het celoppervlak van gliacellen dat het brein langer gezond houdt.
Gliacellen zijn de verzorgende cellen van het zenuwstelsel. Ze ondersteunen neuronen, ruimen afvalstoffen op en houden de omgeving van het brein stabiel. Onderzoekers hebben een methode ontwikkeld om eiwitten op het buitenoppervlak van gliacellen in intact breinweefsel te identificeren. De studie, gepubliceerd in eLife, paste die methode toe op jonge en oude fruitvliegen en vond zo kandidaatgenen die betrokken zijn bij hersenveroudering.
DIP-β remt hersenveroudering bij de vlieg
Een van de gevonden eiwitten, DIP-β, was aanzienlijk minder aanwezig op de cellen van oude vliegen dan op die van jonge. De onderzoekers verhoogden de productie van DIP-β specifiek in de gliacellen van volwassen vliegen en zagen dat de levensduur van de vliegen toenam. Aanvullende analyses lieten zien dat DIP-β-overexpressie vooral gliacellen en vetcellen beïnvloedt, en dat de communicatie tussen cellen verbeterde.
Dit suggereert dat DIP-β een regulator is van hoe goed de cellen in het brein met elkaar in contact staan. Verslechterende cel-celcommunicatie is een van de mechanismen die bij hersenveroudering worden waargenomen, zowel in dieren als, op vergelijkbare wijze, in menselijke studies.
Van vlieg naar mens: voorzichtig perspectief
Fruitvlieg-onderzoek is een gevestigd model voor hersenveroudering, omdat basismechanismen van celbiologie sterk bewaard zijn gebleven in de evolutie. Toch is vertaling naar mensen een grote stap. Of DIP-β of vergelijkbare eiwitten een rol spelen bij menselijke hersenveroudering of neurodegeneratie is vooralsnog onbekend. De methode zelf, die oppervlakteproteomics (het systematisch in kaart brengen van oppervlakte-eiwitten) toepast in intact weefsel, is mogelijk breder inzetbaar om nieuwe aanknopingspunten voor hersenveroudering te vinden.
Zoektermen om verder te zoeken: glia celoppervlak proteomics hersenveroudering, cel-cel interactie neurodegeneratie, Drosophila hersenverouderingsmodel