Wat zijn de tekenen dat je darmflora uit balans is?
Een verstoorde darmflora uit zich in minder bacterievariatie, stemmingsklachten, huidproblemen en een lekkende darmwand, maar de meeste verbanden zijn nog associatief. Herken je meerdere tekenen, dan is het zinvol om met je arts te bespreken of leefstijl of medicatiegebruik je flora beïnvloedt.
Een van de duidelijkste tekenen van een verstoorde darmflora is minder variatie in darmbacteriën. Mensen met cognitieve achteruitgang of de ziekte van Alzheimer hebben gemiddeld minder verschillende bacteriesoorten in hun darmen dan gezonde mensen, zo bleek uit een analyse van 17 studies. Minder variatie betekent dat het ecosysteem in je darmen minder veerkrachtig is.
Je darmen en je stemming zijn nauw verbonden. Een verstoorde flora verstoort de aanmaak van zenuwboodschapperstoffen en veroorzaakt laaggradige ontstekingen. Dat hangt samen met depressieve klachten en angst. Bij mensen met levercirrose zijn zelfs cognitieve problemen gevonden die via deze darm-hersenverbinding lopen.
Een minder zichtbaar maar meetbaar teken is de veranderde samenstelling van je bacteriepopulatie. Bij zwaarlijvige mensen was een bepaalde bacteriesoort sterk verminderd aanwezig, wat samenging met hogere glutamaatwaarden in het bloed. Na een maagoperatie herstelde die bacterie zich gedeeltelijk. Een ander verandering is dat de darmen minder korteketenvetzuren aanmaken; dit zijn de voedingsstoffen voor de darmwand zelf. Als de darmwand te weinig gevoed wordt, kan die 'lekker' worden en stoffen doorlaten die er niet doorheen horen.
Een lekkende darmwand is zelf ook een teken van dysbiose. Schadelijke bacteriële afvalstoffen lekken dan door de darmwand naar de bloedbaan. Dat wordt in verband gebracht met leveraandoeningen en chronische ontstekingen. Huidproblemen zoals atopisch eczeem en auto-immuunziekten worden ook gelinkt aan een verstoorde flora, via de invloed van bacteriën op het immuunsysteem.
Factoren die je darmflora kunnen verstoren zijn een eenzijdig dieet, antibioticagebruik en ongezonde leefgewoonten. Concrete tekenen om op te letten zijn dus: aanhoudende stemmingsklachten zonder duidelijke oorzaak, terugkerende darmproblemen, huidklachten of een opvallend slechte reactie na antibiotica. Let wel: al deze verbanden zijn associatief; onderzoekers zagen deze patronen samengaan, maar een directe oorzaak-gevolgrelatie is bij mensen nog niet altijd bewezen.
Alle claims zijn gebaseerd op associatief onderzoek (observationele studies, meta-analyses en diermodellen). Er is geen RCT-bewijs beschikbaar in de bron dat dysbiose direct als oorzaak bewijst van de genoemde aandoeningen.