Leefstijlrisico’s verklaren bijna helft van dementie
Bijna de helft van alle dementiegevallen kan mogelijk worden uitgesteld door te werken aan risicofactoren die je zelf kunt beïnvloeden. Dat is de uitkomst van een langlopend hersenonderzoek bij ouderen.
Vasculaire dementie, dementie veroorzaakt door verstoorde bloedtoevoer naar de hersenen, wordt sterk geassocieerd met veelvoorkomende cardiovasculaire risicofactoren. De studie volgde deelnemers over een langere periode en analyseerde de relatie tussen risicofactoren zoals roken, hoge bloeddruk, hartziekte en verhoogde bloedvetten, en hersenveranderingen die samenhangen met vasculaire dementie. De bevindingen suggereren dat bijna de helft van de dementiegevallen gelinkt kan zijn aan dit soort beïnvloedbare risicofactoren, hoewel het gaat om een associatiestudie die geen oorzaak-gevolgrelatie kan bewijzen.
Wat het onderzoek onderscheidt, is de nadruk op meerdere hersenschademarkers tegelijk. Meerdere risicofactoren hingen elk afzonderlijk samen met specifieke hersenveranderingen. De combinatie van factoren zoals roken en hoge bloeddruk was sterker geassocieerd met hersenafwijkingen dan elk risico apart. Dat suggereert dat het aanpakken van meerdere risicofactoren tegelijk meer effect heeft dan het aanpakken van één enkel probleem.
Wat ‘beïnvloedbaar’ betekent
Beïnvloedbare risicofactoren (modificeerbare risicofactoren) zijn factoren die mensen in principe via leefstijl of medicatie kunnen veranderen. Roken stoppen, bloeddruk reguleren en cholesterol behandelen vallen daaronder. Het is belangrijk om te benadrukken dat het hier gaat om populatieniveau-associaties. Dat een risicofactor geassocieerd is met meer dementie in grote groepen, betekent niet dat elke persoon die rookt of hoge bloeddruk heeft dementie krijgt, of dat aanpassing van die factor de ziekte zeker voorkomt.
Dementie uitstellen als realistisch doel
De studie hanteert bewust de term ‘uitstellen’ in plaats van ‘voorkomen’. Zelfs een paar jaar vertraging in het begin van dementie heeft grote gevolgen voor kwaliteit van leven en zorglasten. Voor een longevity-bril is dit interessant: vasculaire gezondheid en hersenveroudering zijn nauw verweven, en vroeg ingrijpen op meerdere risicofactoren tegelijk lijkt het meeste effect te bieden.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- vasculaire dementie modificeerbare risicofactoren
- cerebrovasculaire schade hersengezondheid
- cardiovasculaire risicofactoren cognitieve achteruitgang