Hersenen corrigeren geheugen via sociale ervaringen
Het brein kent niet alleen mensen, het herinnert ook hoe die mensen zich gedroegen. En als dat gedrag verandert, past het brein zijn oordeel aan. Nieuw onderzoek onthult welke hersencircuits die update uitvoeren.
Sociaal geheugen is het vermogen om anderen te herkennen en te onthouden hoe eerder contact met hen verliep, positief of negatief. Dit geheugen is geen statische opslag: het wordt voortdurend bijgewerkt op basis van nieuwe ervaringen. Hoe het brein die bijwerking (ook wel ‘valentie-update’ genoemd) uitvoert, was tot nu toe onduidelijk.
De onderzoekers, gepubliceerd in Science, brachten de hersencircuits in kaart die verantwoordelijk zijn voor het bijstellen van de emotionele lading van herinneringen aan anderen. Ze identificeerden specifieke verbindingen tussen hersengebieden die sociale informatie verwerken en gebieden die emotionele waarde toekennen aan ervaringen. Bij muizen leidde het verstoren van deze circuits ertoe dat dieren niet meer in staat waren hun sociale voorkeur aan te passen nadat eerder positief ervaren soortgenoten negatief gedrag gingen vertonen.
Sociale flexibiliteit en het verouderende brein
Dit type sociaal leren vergt niet alleen geheugen, maar ook cognitieve flexibiliteit: het vermogen om bestaande representaties aan te passen op basis van nieuwe informatie. Cognitieve flexibiliteit is een van de vroegst aangetaste functies bij verouderingsgerelateerde cognitieve achteruitgang en bij aandoeningen als Alzheimer. Of de circuits die in deze studie worden beschreven ook kwetsbaar zijn bij veroudering, is niet onderzocht, maar de vraag is wetenschappelijk relevant.
Van muis naar mens: voorzichtig interpreteren
De bevindingen zijn gebaseerd op muisexperimenten en kunnen niet direct worden vertaald naar mensen. Sociale cognitie bij mensen is aanzienlijk complexer dan bij muizen. Toch bieden de gevonden circuits een aanknopingspunt voor verder onderzoek naar hoe sociale geheugenstoornissen, zoals die optreden bij frontotemporale dementie of bij normale veroudering, op circuitniveau kunnen worden begrepen. De studie geeft geen therapeutische aanbevelingen en benoemt ook zelf de beperkingen van het diermodel.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- sociaal geheugen valentie-update hersencircuits
- cognitieve flexibiliteit veroudering prefrontale cortex
- sociale herkenning hippocampus amygdala