Ultra-bewerkt voedsel tast je aandacht aan
Je kunt verder gezond eten, maar als je veel ultra-bewerkt voedsel consumeert, kan je concentratie er toch onder lijden. Dat blijkt uit een studie onder meer dan tweeduizend volwassenen.
Ultra-bewerkt voedsel omvat producten die sterk industrieel bewerkt zijn: chips, kant-en-klaarmaaltijden, gezoete ontbijtgranen, frisdrank. Ze bevatten vaak weinig vezels en veel toevoegingen. Mensen die er meer van aten, scoorden slechter op aandachtstests en vertoonden langzamere informatieverwerking. Dat gold ook voor deelnemers die in andere opzichten gezond aten. De onderzoekers vonden daarnaast dat hogere consumptie samenging met meer risicofactoren voor dementie.
Het gaat hier om een associatiestudie: de onderzoekers hebben een samenhang gevonden, geen oorzakelijk verband aangetoond. Mensen die veel ultra-bewerkt voedsel eten, kunnen op andere manieren ook anders leven dan mensen die dat niet doen. Toch is het opvallend dat het verband bleef bestaan, ook als rekening werd gehouden met de algehele voedingskwaliteit van de deelnemers.
Hoe ultra-bewerkt voedsel het brein kan beïnvloeden
Er zijn meerdere hypothesen over het mechanisme. Ultra-bewerkt voedsel veroorzaakt grotere schommelingen in bloedsuiker, wat de hersenfunctie op korte termijn beïnvloedt. Het bevat ook weinig stoffen die gunstig zijn voor de hersenen, zoals omega-3-vetzuren en antioxidanten. En de combinatie van additieven en bewaarmiddelen kan het darmmicrobioom beïnvloeden. Via de darm-hersenas, het tweewegverkeer van signalen tussen darmstelsel en brein, kunnen veranderingen in het microbioom doorwerken op cognitie en stemming.
Voor longevity is dit relevant omdat cognitief verval een van de meest impactvolle vormen van veroudering is. Als voedingspatronen al op middelbere leeftijd invloed hebben op de snelheid van informatieverwerking en het risico op dementie, is dat een concreet aangrijpingspunt voor preventie.
Wat je er nu al mee kunt
De studie geeft geen aanleiding tot drastische conclusies. Eén portie chips per dag maakt je niet demenent. Maar het onderzoek voegt zich in een groeiend patroon van bewijs dat ultra-bewerkt voedsel, ook in kleine hoeveelheden, meetbare effecten heeft op cognitieve functies. Een bewuster omgaan met de mate van bewerking van voedsel, naast de bekende criteria als calorie- en vezelgehalte, lijkt op basis van dit soort studies de moeite waard.