Verouderde hersencellen herstellen werking van het cerebellum

Het cerebellum (de kleine hersenen) coördineert beweging, balans en fijne motoriek. Op scans is duidelijk te zien dat het cerebellum structureel verandert met de leeftijd: het volume neemt af en de verbindingen tussen cellen worden minder dicht. De gangbare aanname was dat die structurele achteruitgang ook functionele problemen zou opleveren.

Drie leeftijdsgroepen, zeven motortaken

De onderzoekers testten 160 mensen verdeeld over drie groepen: 50 jongvolwassenen (20-35 jaar), 80 oudere volwassenen (55-70 jaar) en 30 mensen boven de 80. Alle deelnemers voerden een batterij van zeven motortaken en één cognitieve taak uit, specifiek ontworpen om cerebellum-specifieke functies te meten. De bevindingen zijn gepubliceerd in het tijdschrift eLife.

Het resultaat was opvallend: cerebellum-specifieke functies bleven intact bij oudere volwassenen vergeleken met de jongste groep. Ook de 80-plussers presteerden op deze taken vergelijkbaar met de jongste deelnemers. Algemene sensomotorische maten, zoals reactietijd en algehele coördinatie, lieten wél een duidelijke daling zien naarmate de leeftijd steeg.

Functionele veerkracht als sleutelbegrip

De onderzoekers spreken van functionele veerkracht: het vermogen van een hersengebied om zijn taak te blijven uitvoeren ondanks structurele schade. Dat het cerebellum dit in zo sterke mate laat zien, is verrassend. Het suggereert dat structurele veranderingen in de hersenen niet automatisch betekenen dat de bijbehorende functie ook achteruitgaat. Voor longevity-onderzoek is dit relevant: het maakt duidelijk dat niet elk meetbaar teken van hersenveroudering hoeft te leiden tot verlies van vermogen. Welk mechanisme het cerebellum deze veerkracht geeft, is nog onbekend en vraagt verder onderzoek.

Lees het originele artikel