Gentherapie remt hersenziekte via caveolin-1
Een eiwit dat betrokken is bij het transport van stoffen in cellen blijkt bij muizen ook ernstige hersenschade te kunnen beperken. En het werkt bij twee verschillende hersenziekten.
TDP-43 is een eiwit dat normaal in de celkern zit en helpt bij het verwerken van genetische informatie. Bij een reeks hersenziekten, waaronder ALS en een vorm van dementie genaamd frontotemporale dementie, hoopt TDP-43 zich op buiten de celkern. Die ophopingen verstoren de werking van hersencellen en leiden uiteindelijk tot hun dood. Er bestaat nog geen effectieve behandeling.
Caveolin-1 als beschermend eiwit
Eerder onderzoek liet al zien dat een verhoogde aanmaak van caveolin-1 in de hersenen de schade bij Alzheimer vermindert in muismodellen. Caveolin-1 is betrokken bij het regelen van kleine holtes in het celmembraan, zogenoemde caveolae, die een rol spelen bij cel-signalering en het afvoeren van afvalstoffen. Nu pasten de onderzoekers dezelfde aanpak toe op een muismodel met verhoogde TDP-43-niveaus.
De muizen die de gentherapie kregen, vertoonden minder ophopingen van TDP-43, minder verlies van hersencellen en betere prestaties op gedragstests. De gentherapie werkte via een virus dat caveolin-1 aflevert in hersencellen, waarna de cellen zelf meer van het eiwit aanmaken.
Brede toepasbaarheid als veelbelovend signaal
Dat dezelfde therapie bij twee verschillende ziektemodellen werkt, is een relevant gegeven. Het suggereert dat caveolin-1 een algemeen beschermend mechanisme activeert, in plaats van een ziekte-specifieke route. Dat maakt het potentieel interessant voor een bredere groep hersenziekten die samenhangen met ophoping van verkeerd gevouwen eiwitten, een verschijnsel dat vaker voorkomt naarmate we ouder worden.
De resultaten zijn nog beperkt tot muisonderzoek. De weg naar klinische toepassingen bij mensen is lang. Maar de bevindingen geven onderzoekers een concrete aanleiding om caveolin-1 verder te verkennen als doelwit voor neuroprotectieve therapieën.