Mediterraan dieet beschermt hart en brein via mitochondria
Ouderen die het mediterraan dieet het nauwgezet volgen, hebben hogere bloedspiegels van twee kleine eiwitten die hart en brein lijken te beschermen. Die eiwitten worden aangemaakt door de mitochondria, de energiecentrales van onze cellen.
Het gaat om humanine en SHMOOSE, twee zogeheten mitokines: signaalstoffen die de mitochondria zelf produceren en die via het bloed door het lichaam reizen. De studie vond dat oudere volwassenen die meer olijfolie, vis en peulvruchten aten en minder geraffineerde koolhydraten, hogere niveaus van deze eiwitten hadden. Eerder onderzoek koppelde humanine en SHMOOSE aan bescherming tegen hart- en vaatziekten en aan betere hersenfunctie op oudere leeftijd.
Mitochondria als communicatiecentrum
Mitochondria zijn lang beschouwd als louter energiefabrieken. Onderzoek van de afgelopen jaren laat zien dat ze ook actief signalen de bloedbaan insturen. Mitokines (eiwitten die mitochondria uitscheiden als reactie op omgevingsprikkels) vormen daarin een relatief nieuw onderzoeksgebied. Voedingspatronen lijken de productie van deze eiwitten te beïnvloeden, al is nog niet volledig duidelijk hoe.
In deze studie werden oudere deelnemers gescoord op hoe nauw ze het mediterraan eetpatroon volgden. De scores correleerden met de bloedspiegels van humanine en SHMOOSE. Olijfolie, vis en peulvruchten kwamen als meest bepalende componenten naar voren.
Belofte en beperkingen
Het onderzoek is observationeel: het legt een verband, maar bewijst geen oorzaak. Mensen die het mediterraan dieet volgen, verschillen op veel andere manieren van mensen die dat niet doen. Of de eiwitten stijgen doordat het dieet de mitochondria stimuleert, of doordat gezondere mensen sowieso meer groenten eten, is met dit type studie niet te onderscheiden.
Toch is de bevinding relevant voor de verouderingswetenschappen. Als voeding inderdaad mitochonderiale signaalstoffen stuurt die hart en brein beschermen, opent dat de deur naar meer persoonlijke voedingsadviezen op basis van meetbare biologische markers.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- mitokines veroudering
- humanine mitochondriaal signaal
- mediterraan dieet biomarkers