Hersenspoeisignalen na beroerte hersteld bij muizen

Stamcellen kunnen na transplantatie herstel bevorderen, maar niet omdat ze zelf ingroeien in weefsel. Ze produceren een wolk van signaaleiwitten, groeifactoren en kleine blaasjes die omliggende cellen aanzetten tot herstel. Onderzoekers gaan nu een stap verder: ze kweken stamcellen, verzamelen die signalen uit het kweekmedium en gebruiken alleen dat mengsel als behandeling. Dit heet het secretoom van stamcellen.

In dit onderzoek werd het secretoom van tandpulpstamcellen (stamcellen uit de zachte kern van tanden) getest bij muizen die een herseninfarct hadden gehad. De behandeling verkorte de zone van afgestorven hersenweefsel en verminderde ontsteking en celdood in de hersenschors en hippocampus. Ook verbeterde de aanmaak van nieuwe zenuwcellen in de hippocampus, de regio die sterk betrokken is bij geheugen.

Wat het secretoom doet in het brein

Eiwitanalyse van het secretoom onthulde meerdere werkzame componenten: eiwitten die oxidatieve stress verminderen (zoals SOD2 en GSR), en stoffen die de activiteit van immuuncellen in de hersenen (microglia) bijsturen richting een minder agressief profiel. Ook signaalroutes betrokken bij celbescherming, bloedvaatherstel en verbindingen tussen zenuwcellen kwamen naar voren als beïnvloed door de behandeling.

De muizen presteerden na behandeling beter op tests voor motorische coördinatie, ruimtelijk geheugen en contextafhankelijk geheugen. Dat zijn functies die na een beroerte vaak ernstig aangetast raken.

Van cel naar cel-vrije therapie

Het idee om het secretoom te gebruiken in plaats van de stamcellen zelf heeft praktische voordelen. Stamceltransplantaties zijn complex en duur. Een cel-vrij product is makkelijker te standaardiseren, op te slaan en te produceren op grotere schaal. Het onderzoek bevindt zich nog in de dierexperimentele fase. De resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Advanced Science. Of de aanpak ook bij mensen werkt, moet nog worden aangetoond.

Lees het originele artikel