Kan stress je darmen echt ziek maken?

Stress verstoort de werking van je darmen op meerdere manieren tegelijk. De beweging van de darmwand raakt ontregeld: soms gaan de darmen juist te snel werken (diarree), soms te langzaam (verstopping). Tegelijkertijd neemt de gevoeligheid voor pijn vanuit de buikorganen toe, waardoor dezelfde prikkel bij iemand onder stress harder aankomt dan normaal.

De darmwand zelf wordt ook kwetsbaarder. Stress maakt de darmwand doorlaatbaarder, zodat deeltjes die er normaal niet doorheen komen dat toch kunnen doen. Dit wordt weleens 'leaky gut' genoemd. Of dat op zichzelf ziektes veroorzaakt is nog niet bewezen, en er is vooralsnog geen goed bewijs dat behandelingen die die doorlaatbaarheid verbeteren ook echt klachten verminderen.

Bij het prikkelbaredarmsyndroom (IBS, een aandoening met chronische buikpijn en veranderde stoelgang) is de samenhang met stress vrij sterk. Stress lijkt zowel het ontstaan als de verergering van IBS te beïnvloeden. Bij chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa is de link met stress minder zeker: er is een verband, maar of stress die ziekten ook echt veroorzaakt is niet aangetoond. Voor maagzweren en zuurbranden geldt ook een waarschijnlijk verband met stress.

Stress heeft bovendien een negatief effect op de samenstelling van darmbacteriën, maar hoe dat precies werkt is nog grotendeels onbekend. Probiotica worden onderzocht als mogelijke manier om stress-gerelateerde darmklachten te verlichten, maar het bewijs daarvoor is nog te dun om er concrete aanbevelingen op te baseren.