Alzheimer verspreidt zich via pakketjes tussen hersencellen
Hoe bereikt Alzheimer steeds nieuwe delen van het brein? Een bekend hersenproteïne blijkt giftige brokstukken van cel naar cel te transporteren, als een soort postpakketje dat je niet wilt ontvangen.
Alzheimer wordt gekenmerkt door opeenhopingen van het tau-eiwit in hersencellen. Die ophopingen ontstaan niet alleen op één plek: ze verspreiden zich. Maar hoe precies, was lange tijd onduidelijk. Nieuw onderzoek suggereert dat kleine blaasjes die hersencellen uitscheiden (extracellulaire vesikels) een centrale rol spelen. Ze zouden beschadigde tau-eiwitten meenemen en afleveren bij gezonde buurcellen.
Blokkeren van verspreiding als strategie
Volgens de onderzoekers gaat het om een veelvoorkomend hersenproteïne dat de vesikels mede vormt en stuurt. Door dat proteïne te blokkeren, hopen ze te voorkomen dat de giftige lading zijn weg vindt naar nog gezonde neuronen. In celmodellen en dieronderzoek leken zulke blokkades veelbelovend, maar klinische studies bij mensen zijn nog niet uitgevoerd.
Tau-eiwitten (tau) zijn normaal aanwezig in neuronen, waar ze de interne structuur van de cel ondersteunen. Bij Alzheimer raken ze chemisch gewijzigd en klonteren samen. Die klonters beschadigen de cel. Als ze via vesikels ook nog eens worden verspreid, is de schade moeilijker te beperken.
Betekenis voor behandeling
Bestaande Alzheimer-behandelingen richten zich voornamelijk op een ander kenmerk van de ziekte: de ophoping van het amyloïd-bèta-eiwit. De resultaten van die aanpak zijn wisselend. Een strategie die de verspreiding van tau aanpakt, zou een aanvullend of alternatief aangrijpingspunt kunnen bieden.
Toch is voorzichtigheid op zijn plaats. De bron beschrijft een vroeg stadium van onderzoek. Of het blokkeren van deze vesikels bij mensen veilig en effectief is, en hoe zo’n therapie er in de praktijk uit zou zien, is nog volledig open. De onderzoekers spreken zelf over een potentiële richting, niet over een bewezen behandeling. Voor longevity-onderzoek is de bevinding interessant omdat ze een nieuw mechanisme blootlegt waarmee hersenschade zich in de loop van de tijd uitbreidt.
Zoektermen om verder te zoeken: tau-eiwit verspreiding neuronen, extracellulaire vesikels neurodegeneratie, Alzheimer progressiemechanisme