Waarom droom ik zoveel en is dat goed of slecht?

Veel mensen dromen levendig, maar dat zegt op zichzelf weinig. Dromen gebeuren voornamelijk tijdens de zogenoemde REM-slaap, een fase die iedereen elke nacht meerdere keren meemaakt. Of dat 'te veel' is, hangt af van wat je ervaart: gewone, soms bizarre dromen zijn normaal. Pas als dromen je slaap of dagelijks leven verstoren, is er reden om er serieuzer naar te kijken.

Frequente nachtmerries zijn meer dan onprettig. Observationeel onderzoek laat zien dat ze een zelfstandige risicofactor zijn voor suïcidale gedachten en gedrag, ook los van slapeloosheid. Dit geldt met name bij jongeren en bij hoge nachtmerrie-frequentie. Nachtmerries komen ook vaak voor bij PTSS, waarbij ze hardnekkig zijn en de slaapkwaliteit flink verstoren. Er zijn behandelingen beschikbaar: de zogeheten IRT (een psychologische aanpak waarbij je de nachtmerrie bewust herschrijft en regelmatig dooroefent) en het medicijn prazosin verminderen allebei nachtmerrie-frequentie en PTSS-klachten, zij het matig. De combinatie van IRT met cognitieve gedragstherapie voor slaapproblemen gaf in een meta-analyse de beste resultaten voor slaapkwaliteit. Heb je aanhoudende nachtmerries door een trauma, bespreek dit dan met je huisarts of psycholoog.

Er is één situatie die echt medische aandacht vereist: wanneer je dromen fysiek uitbeeldt, dus schopt, slaat of roept terwijl je slaapt. Dit heet een REM-slaapgedragsstoornis. De meerderheid van de oudere volwassenen met dit probleem ontwikkelt uiteindelijk een neurodegeneratieve ziekte zoals de ziekte van Parkinson of dementie met Lewy-lichaampjes. Bovendien is er een direct veiligheidsrisico: zowel jijzelf als je bedpartner kan verwondingen oplopen. Herken je dit patroon bij jezelf of iemand in je omgeving, ga dan naar de huisarts.

Slaapwandelen is een andere stoornis waarbij dromen en gedrag samenkomen. Zo'n twee tot vier procent van de volwassenen heeft dit. Het verhoogt het risico op letsel en gaat gepaard met overmatige slaperigheid overdag en een lagere kwaliteit van leven. Tot slot: mensen met frequente migraine rapporteren significant vaker nare dromen en een slechtere slaapkwaliteit dan mensen zonder migraine, en hoe vaker de aanvallen, hoe groter dit effect.