Hersenrevalidatie na beroerte verbeterd bij muizen
Na een beroerte herstel je nooit volledig. Maar bij muizen lukte het onderzoekers om via herprogrammering van hersencellen de herstelcapaciteit fors te verbeteren. De aanpak maakt gebruik van een techniek die ook bij veroudering relevant is.
Een beroerte beschadigt neuronen en verstoort de verbindingen in de hersenschors. Herstel vraagt om neuroplasticiteit: het aanmaken van nieuwe verbindingen en het integreren van nieuwe cellen in bestaande netwerken. Met leeftijd neemt die neuroplasticiteit af, waardoor oudere patiënten minder goed herstellen. De onderzoekers richtten zich op corticospinale neuronen, de cellen die de verbinding vormen tussen hersenschors en ruggenmerg, en programmeerden die cellen gedeeltelijk terug naar een eerdere toestand.
Deze herprogrammering, vergelijkbaar met technieken die worden gebruikt om cellen biologisch jonger te maken, verbeterde de functionele herstel van muizen na een beroerte. De muizen herstelden beter dan controlegroepen zonder behandeling.
Herprogrammering als brug naar neuronale regeneratie
Herprogrammering van cellen (celreprogrammering) is een techniek waarbij de expressiestatus van genen gedeeltelijk wordt teruggezet. In de context van veroudering wordt het onderzocht als manier om cellen biologisch te verjongen. In dit geval werd het ingezet om beschadigde hersencellen te helpen nieuwe verbindingen te maken. De onderzoekers beschrijven een verbetering van functie bij muizen, maar benadrukken dat de stap naar klinische toepassing bij mensen groot is.
Veroudering vertraagt herstel, maar kan worden beïnvloed
Het onderzoek illustreert een breder patroon: de weefselsituatie in het verouderende brein, met meer ontsteking en minder actieve stamcellen, maakt regeneratie moeilijker. Interventies die die omgeving veranderen, kunnen herstel verbeteren. Of celreprogrammering bij mensen na een beroerte veilig en effectief is, is niet aangetoond. De resultaten zijn voorlopig en gebaseerd op dieronderzoek.
Voor longevity-onderzoek is de aanpak interessant als aanvulling op eerder werk over het verjongen van het breinmilieu.
Zoektermen om verder te zoeken: celreprogrammering neuroplasticiteit herstel, corticospinale neuronen beroerte regeneratie, hersenveroudering ontstekingsomgeving