Plantaardige mitochondria bereiken het verouderende brein
We eten planten, en de energiefabriekjes in die planten bereiken mogelijk ons brein. Klinkt onwaarschijnlijk, maar een nieuwe studie laat zien dat mitochondria uit kurkuma in muizen de hersenen bereiken en de werking van hersenimmuncellen verbeteren.
Mitochondria zijn de structuren in cellen die energie aanmaken. Elke cel heeft ze, ook plantencellen. Onderzoekers isoleerden mitochondria uit veelgebruikte eetbare planten, waaronder kurkuma. Ze gaven deze plantaardige mitochondria (T-Mit) oraal toe aan oudere mannelijke muizen en volgden waar ze naartoe gingen. Een deel van de mitochondria reisde van de darm naar de hersenen.
Eenmaal in de hersenen werden de plantaardige mitochondria opgenomen door microglia, de immuuncellen van het brein. De studie beschrijft dat de plantaardige mitochondria vervolgens fuseerden met de eigen mitochondria van de microglia. Dat fusieproces was afhankelijk van een specifiek eiwit genaamd mitofusine 1. Na de fusie veranderde de energiestofwisseling van de microglia: er werd minder schadelijke zuurstof aangemaakt en de cellen functioneerden beter. Bij de behandelde muizen verbeterden tekenen van cognitieve achteruitgang die bij veroudering optreden.
Een klein RNA doet het zware werk
Het mechanisme verliep deels via kleine RNA-moleculen (microRNA’s) die de plantaardige mitochondria meebrachten. Deze microRNA’s remden de activiteit van bepaalde onderdelen van de mitochondriale energieketen (complex I). Dat klinkt tegenstrijdig, maar door complex I te remmen werd een proces beperkt waarbij zuurstof terugstroomt en schadelijke radicalen ontstaan. Het netto effect was een schonere, efficiëntere energieproductie in de hersencellen van de muizen.
Dit is een opmerkelijke bevinding over een mechanisme dat eerder nauwelijks was beschreven. Toch zijn nuances nodig. Het gaat om muizenonderzoek. Of plantaardige mitochondria via voeding ook bij mensen de hersenen bereiken en vergelijkbare effecten hebben, is niet aangetoond. Bovendien merken de auteurs zelf op dat de omvang van het effect via voeding waarschijnlijk te klein is voor therapeutische toepassingen.
Een nieuw idee voor therapie?
Interessanter is de suggestie dat geïsoleerde plantaardige mitochondria als orale therapie of via directe toediening (mitochondriale transfusie) zouden kunnen worden onderzocht. Dat is speculatief, maar het concept van het toedienen van gezonde mitochondria van buitenaf wint aan wetenschappelijke aandacht. De vraag is of de effectgrootte groot genoeg wordt om zinvolle voordelen te bieden.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- intercellulaire mitochondria transfer microgliadisfunctie
- mitofusine mitochondriale fusie veroudering
- reactieve zuurstofspecies complex I hersenen