Axondegeneratie bij zenuwbeschadiging: een veronderstelde rem blijkt er geen te zijn
Bij veel neurodegeneratieve ziekten sterven axonen, de uitlopers van neuronen waarmee ze signalen doorsturen, eerder af dan de cellichamen zelf. Wetenschappers dachten dat doodreceptor 6, een eiwit op het celoppervlak, dit proces reguleerde. Nieuwe experimenten tonen aan dat dat waarschijnlijk niet klopt. Een potentieel therapeutisch doelwit blijkt geen doelwit.
Axondegeneratie is een kenmerk van ziekten als ALS, multiple sclerose, Alzheimer en perifere neuropathieën. Het verlies van axonen verstoort neuronale verbindingen en gaat doorgaans vooraf aan de dood van het neuron zelf, wat het een vroeg en therapeutisch relevant proces maakt. Walleriaanse degeneratie, waarbij axonen degenereren na doorsnijding van een zenuw, is het meest gebruikte model om dit mechanisme te bestuderen.
Een hypothese die niet standhield
Doodreceptor 6, ook bekend als DR6 of TNFRSF21, staat op de lijst van kandidaat-regulatoren van axondegeneratie op basis van eerder onderzoek dat suggereerde dat het signaleringspaden activeerde die axonale afbraak bevorderen. Dat maakte het aantrekkelijk als mogelijk therapeutisch doelwit, als je de receptor kunt blokkeren, zo was de gedachte, vertraag je mogelijk axonverlies bij neurodegeneratieve ziekten.
De nieuwe studie publiceerde in eLife testte deze hypothese direct, in het Walleriaanse degeneratiemodel. De onderzoekers vonden geen bewijs dat DR6 axondegeneratie reguleert, noch dat het de reactie van Schwann-cellen, de steuncellen van het perifere zenuwstelsel, op zenuwbeschadiging beïnvloedt. De receptor lijkt in dit context simpelweg geen relevante rol te spelen.
Dat is een teleurstellende uitkomst voor iedereen die hoopte op een nieuwe aangrijpingsplaats voor neuroprotectieve therapie. Maar negatieve resultaten zijn in de wetenschap waardevol: ze voorkomen dat onderzoekscapaciteit en investeringen blijven stromen naar hypothesen die niet kloppen. Het mechanisme van axondegeneratie is nog steeds onvolledig begrepen, DR6 is simpelweg uit de lijst van verdachten geschrapt. De zoektocht gaat verder.