Herseneiwit stuurt leren en geheugen via hippocampus

Cholecystokinine, afgekort CCK, kent de meeste mensen als een hormoon dat vrijkomt na het eten en de spijsvertering reguleert. Maar CCK is ook het meest voorkomende neuropeptide in het centrale zenuwstelsel. Wat het daar precies doet, was lange tijd onduidelijk. Nieuw onderzoek richt zich op een specifieke groep neuronen in de hippocampus, het hersengebied dat cruciaal is voor ruimtelijk geheugen en navigatievermogen.

Wat doet CCK in de hippocampus?

De hippocampus bestaat uit meerdere deelgebieden, waaronder CA1 en CA3. Het onderzoek, gepubliceerd in eLife, toont aan dat exciterende CCK-neuronen in het CA3-gebied verbindingen maken met CA1-neuronen. Wanneer die verbindingen actief zijn, komt CCK vrij. Bij muizen bleek dat het uitschakelen van deze CA3-CCK-CA1-verbinding het ruimtelijk leren en de neuroplasticiteit (het vermogen van hersencellen om verbindingen te versterken of aan te passen) significant verstoorde. Ook het verlagen van de CCK-genexpressie in CA3 had vergelijkbare effecten.

Neuroplasticiteit is een kernconcept in geheugenonderzoek: het is het mechanisme waardoor hersencellen hun verbindingen aanpassen op basis van ervaringen. Als CCK dit proces mede reguleert, dan heeft dat bredere implicaties voor ons begrip van geheugenproblemen bij veroudering.

Wat betekent dit voor veroudering?

De studie is uitgevoerd bij volwassen muizen en zegt nog niets direct over mensen of over veroudering. Toch is de bevinding relevant: de hippocampus is een van de eerste hersengebieden die aangetast wordt bij Alzheimer en bij normale cognitieve achteruitgang op latere leeftijd. Beter begrijpen welke neuropeptiden de hippocampusfunctie ondersteunen, is een stap in de richting van interventies die cognitie langer gezond houden. Of CCK-signalering met de leeftijd afneemt, is een vraag die dit onderzoek oproept maar niet beantwoordt.

Lees het originele artikel