Vergeten peptide vormt eiwitklonten bij Alzheimer
Decennialang richtte Alzheimer-onderzoek zich vrijwel uitsluitend op amyloïd-bèta. Maar er is een tweede verdachte die lange tijd over het hoofd werd gezien. Onderzoekers aan de UC Santa Cruz trokken de aandacht naar een peptide genaamd P3, dat kwaadaardiger kan zijn dan gedacht.
P3 is een klein eiwitfragment dat ontstaat bij dezelfde splitsing die amyloïd-bèta produceert. Lang gold het als onschadelijk bijproduct. De onderzoekers lieten nu zien dat P3 eiwitklonten (aggregaten) kan vormen, en dat zelfs sneller dan amyloïd-bèta. Bovendien lijkt P3 hersencellen te beschadigen. Daarmee rijst de vraag of het peptide al die jaren ten onrechte werd genegeerd.
Dezelfde fabriek, een tweede product
Amyloïd-bèta en P3 worden allebei afgesplitst van hetzelfde moedereiwit. De enzymen die dit doen, werken op een iets andere plek. Dat levert een iets korter fragment op: P3. Omdat dit fragment in eerder onderzoek geen alarmerend gedrag vertoonde, bleef het buiten de spotlights. Maar de nieuwe bevindingen suggereren dat die kwalificatie herziening verdient.
De onderzoekers beschrijven dat P3 in laboratoriumomstandigheden snel samenklontert tot structuren die lijken op de plaques die kenmerkend zijn voor Alzheimer. Of dit proces ook in de levende hersenen op dezelfde manier verloopt, is nog niet vastgesteld. De studie geeft een voorlopig signaal, geen definitief bewijs.
Gevolgen voor toekomstig onderzoek
Als P3 inderdaad bijdraagt aan Alzheimer, dan heeft dat gevolgen voor de zoektocht naar behandelingen. Veel geld en moeite is gestoken in medicijnen die amyloïd-bèta aanpakken, met wisselende resultaten. Een tweede doelwit zou een aanvullende strategie kunnen bieden. Dat is voor een longevity-bril interessant: Alzheimer is een van de meest ingrijpende ziekten op hogere leeftijd, en het mechanisme achter de ziekte lijkt nog niet volledig begrepen.
De bevindingen zijn voorlopig. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of P3 ook buiten het lab een rol speelt, en of het aanpakken van dit peptide therapeutisch effect heeft. Wat wel vaststaat: de aanname dat P3 onschadelijk is, staat ter discussie.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- amyloïd-bèta aggregatie
- peptide neurotoxiciteit
- Alzheimer eiwitklonten