Taal leren verloopt anders in hersenen met autismerisico
Baby’s die later een autismediagnose krijgen, lopen vaak vertraging op in het leren praten. Maar wanneer begint dat verschil precies in de hersenen? Nieuw onderzoek volgde baby’s longitudinaal en vond meetbare afwijkingen in taalverwerking al in de eerste twee levensjaren. Dat heeft gevolgen voor vroegdiagnostiek, maar ook voor wat het ons leert over hersenontwikkeling in het algemeen.
Onderzoekers volgden 44 baby’s van 2,5 tot 22,6 maanden. Een deel had een verhoogde kans op autisme (omdat er een oudere broer of zus met autisme in het gezin was), de andere groep niet. Via hersengolfmetingen (EEG) onderzochten ze twee mechanismen: hoe goed de hersenen in de maat meelopen met spraakklanken (neurale entrainment) en of baby’s onbewust regelmaat in taal oppikken (statistische spraakverwerking).
Minder gevoelig voor de maat van spraak
De studie, gepubliceerd in eLife, laat zien dat baby’s met een verhoogd autismerisico minder goed de ritmische structuur van lettergrepen volgden. Die maat-gevoeligheid hing samen met hoe ver ze waren in taalvaardigheid op twintig maanden. Ze vertoonden ook minder nieuwsgierigheid naar nieuwe woorden tijdens een herkenningstест. Wat opviel: statistische spraakverwerking zelf was niet minder goed. Maar bij baby’s zonder verhoogd risico zorgde het horen van meerdere stemmen tijdelijk voor verwarring rond de twaalf maanden, wat bij de verhoogde-risicogroep niet gebeurde. Dat suggereert dat zij minder gevoelig zijn voor variatie in menselijke stemmen.
Van babybrein naar hersenveroudering
Hoe heeft dit alles te maken met veroudering? De hersenmechanismen die vroeg in het leven worden aangelegd, bepalen mede hoe veerkrachtig het brein later is. Afwijkingen in neurale entrainment en statistisch leren op jonge leeftijd hangen samen met cognitieve kwetsbaarheid op latere leeftijd. Begrijpen hoe die vroege patronen ontstaan, is een bouwsteen voor onderzoek naar hoe cognitieve achteruitgang bij veroudering te vertragen of voorkomen is.
Zoektermen om zelf verder te zoeken: neurale entrainment spraakontwikkeling, statistische taalverwerking vroege hersenontwikkeling, EEG longitudinaal taalverwerving