Aardmagnetisch veld stuurt mitochondriën bij Parkinson
Het aardmagnetische veld is zo gewoon dat niemand er bij stilstaat. Maar als je het weghaalt, verandert er iets in de cellen van vliegen met een Parkinson-achtige aandoening. Ze leven 20% langer.
Mitochondriën zijn de energiefabriekjes van de cel. Bij veroudering en bij ziekten als de ziekte van Parkinson raken ze beschadigd. De vraag is of omgevingsfactoren, zoals magnetische velden, invloed hebben op hoe goed mitochondriën functioneren. Onderzoekers besloten dit te testen door fruitvliegen bloot te stellen aan een zogeheten hypomagneetisch veld: een omgeving met nauwelijks magnetisch veld, in tegenstelling tot het normale aardveld van 25 tot 60 microtesla.
De vliegen die ze gebruikten, hadden een mutatie in het gen Pink1. De onderzoekers kozen dit model omdat Pink1-mutaties kenmerkend zijn voor vroeg-optredende Parkinson bij mensen en leiden tot mitochondriale disfunctie, verminderde beweeglijkheid en een kortere levensduur.
Paradoxale uitkomsten
Het effect van het hypomagneetische veld verschilde sterk per groep. Pink1-mutante vliegen leefden 20% langer in het zwakke veld, maar konden minder goed klimmen. Gezonde vliegen zonder de mutatie leefden juist korter, terwijl hun beweeglijkheid verbeterde. Die tegenstrijdige resultaten wijzen op een ingewikkeld samenspel: het magnetische veld beïnvloedt processen die bij zieke en gezonde cellen anders uitpakken.
Met geavanceerde sensoren maten de onderzoekers verhoogde niveaus van superoxide, een schadelijk zuurstofmolecuul dat vrijkomt bij mitochondriale stress. Tegelijk was de activiteit van mitochondriaal complex II, een onderdeel van de energieproductieketen, verhoogd. Hoe dat precies samenhangt met de langere levensduur bij de mutante vliegen, is nog niet duidelijk.
Mogelijke betekenis voor veroudering en ziekte
De onderzoekers opperen dat het manipuleren van magnetische velden een niet-invasieve manier zou kunnen zijn om mitochondriale disfunctie te beïnvloeden. Dat is voorlopig een speculatieve suggestie: het onderzoek is gedaan in vliegen en er is nog geen bewijs dat dit werkt bij mensen. De mechanismen zijn bovendien complex en situatieafhankelijk, zoals de sterk verschillende effecten bij gezonde en zieke dieren laten zien.
Voor de longevity-wetenschap is dit wel een interessante aanwijzing. Dat een zo basale omgevingsfactor als het aardmagnetische veld invloed heeft op mitochondriële functie en levensduur, ook al zijn de effecten niet eenduidig, is een prikkelende gedachte die verder onderzoek rechtvaardigt.
Zoektermen om zelf verder te zoeken: hypomagneetisch veld mitochondria, Pink1 Parkinson-model oxidatieve stress, elektromagnetische velden celbiologie