Verlaagt metformine je risico op kanker of dementie?
Mensen met diabetes die metformine gebruiken, krijgen mogelijk minder vaak kanker en dementie, maar het bewijs is gemengd en geldt niet voor mensen zonder diabetes. Voor dementie doen nieuwere bloedsuikermedicijnen het in onderzoek beter dan metformine.
Mensen met diabetes type 2 die metformine gebruiken, krijgen minder vaak kanker dan mensen met diabetes die het niet gebruiken. Bij spijsverteringskankers ligt die kans zo'n 21% lager, bij urologische kankers en bloedkankers zo'n 12 tot 13%. Voor kanker in het algemeen lopen de schattingen uiteen: sommige studies zien een risicoreductie van 35%, andere minder. Maar dat cijfer moet je met voorzichtigheid lezen: er is grote variatie tussen de studies, en er zijn aanwijzingen dat gunstige resultaten vaker gepubliceerd worden dan neutrale. Of dit ook voor mensen zónder diabetes geldt, is niet onderzocht.
Voor dementie is het beeld gemengder. Eén grotere analyse zag bij diabetespatiënten die metformine gebruikten een lagere kans op dementie, met een risicoverhouding van 0,76. Maar meer recente en grotere analyses vonden geen noemenswaardig verschil. Vergeleken met andere diabetesmedicatie doet metformine het bovendien niet goed: nieuwere bloedsuikermedicatie laat in onderzoek een duidelijk beter effect zien, met een risicoverhouding van 0,56 tegenover metformine op zo'n 0,89, een grenswaarde waarbij het effect nauwelijks aanwezig is.
Voor de ziekte van Alzheimer specifiek is het bewijs zelfs tegenstrijdig. Een aantal analyses vond geen beschermend effect, en bij mensen met een Aziatische achtergrond wezen sommige studies op een verhoogd risico. De studies over geheugen en andere cognitieve functies spreken elkaar ook nog te veel tegen om een richting te kunnen vaststellen.
Er is bovendien een relevant veiligheidsaspect: metformine kan een tekort aan vitamine B12 veroorzaken, wat zelf gelinkt is aan cognitieve achteruitgang. Dat maakt het risico-batenplaatje bij mensen die al een hoger dementierisico hebben minder eenduidig. Gebruik je metformine? Bespreek dan met je arts of je vitamine B12-spiegel gevolgd wordt.
Het bewijs rust vrijwel uitsluitend op onderzoek bij mensen met diabetes type 2, die jarenlang gevolgd zijn zonder dat iemand willekeurig werd ingedeeld. Daardoor kan oorzaak en gevolg niet worden aangetoond. Voor kanker zijn er aanwijzingen voor selectieve publicatie van gunstige resultaten, wat de uitkomsten kan opblazen. Voor dementie spreken meerdere recente en grote analyses elkaar tegen; een overkoepelende review van meta-analyses beoordeelde het bewijs als inconsistent en van lage kwaliteit. Er zijn geen bruikbare gegevens over mensen zonder diabetes.
Verlaagt bewegen mijn kans op kanker?
Regelmatig bewegen hangt in grote bevolkingsstudies samen met een duidelijk lager risico op meerdere kankersoorten. Zorg daarbij ook voor minder zituren door de dag, en gebruik zonbescherming als je veel buiten sport.
Verhoogt het werken met bestrijdingsmiddelen je kans op kanker?
Werken met bestrijdingsmiddelen hangt in meerdere studies samen met een verhoogd risico op verschillende kankersoorten, waaronder blaas-, darm- en bloedkankers. Onbeschermd contact vermijden is verstandig, zeker als je zwanger bent of dat wilt worden.
Verlaagt minder alcohol drinken je kankerrisico merkbaar?
Minder alcohol drinken verlaagt je risico op meerdere kankersoorten merkbaar, al duurt het jaren voordat het effect volledig zichtbaar is. Eerder stoppen levert meer gezondheidswinst op.
Welke leefstijlfactoren verlagen je risico op kanker het meest?
Niet roken, een gezond gewicht, regelmatig bewegen en weinig of geen alcohol hebben de sterkste en best onderbouwde beschermende werking. Wie al deze factoren combineert, verlaagt het kankerrisico het meest, ook als er erfelijke aanleg speelt.
Helpt metformine je langer gezond te leven?
Metformine kan bij mensen met prediabetes of metabool syndroom diabetes grotendeels voorkomen, en dat levert echte gezondheidswinst op. Of het bij gezonde mensen ook het verouderen vertraagt, is vooralsnog niet aangetoond.
Helpt metformine bij afvallen?
Metformine helpt bij afvallen, maar het effect is bescheiden: reken op een paar kilo, niet een grote transformatie. Leefstijlverandering werkt op de korte termijn beter, maar het gewichtsverlies met metformine blijft op de lange termijn stabiel. Bespreek het met je arts als je wil weten of het bij jouw situatie past.