Hoopvolle eerste tests op mensen met nieuw medicijn (BGE-102) tegen hersenziekten.
Een klein molecuul dat een specifieke ontstekingsschakelaar in het brein blokkeert, heeft zijn eerste test in mensen doorstaan zonder ernstige bijwerkingen.
Een klein molecuul dat een specifieke ontstekingsschakelaar in het brein blokkeert, heeft zijn eerste test in mensen doorstaan zonder ernstige bijwerkingen. De stof (BGE-102) van het bedrijf BioAge richt zich op een eiwit genaamd NLRP3, dat centraal staat in de chronische ontsteking die bij veroudering en neuro-degeneratieve ziekten een rol speelt.
NLRP3 is een zogenaamd inflammasome: een eiwitcomplex dat in immuuncellen fungeert als een alarmsysteem. Als het geactiveerd wordt, zet het een kettingreactie van ontstekingsstoffen in gang. Bij acute infecties is dat nuttig. Maar bij veroudering raakt het systeem chronisch actief zonder directe dreiging van buitenaf, een toestand die onder andere geassocieerd wordt met Alzheimer, Parkinson, hart- en vaatziekten. Het remmen van NLRP3 wordt al jaren gezien als een veelbelovend therapeutisch doelwit, maar bruikbare remmers kwamen moeilijk van de grond.
BGE-102 onderscheidt zich op een belangrijk punt: het kan de bloed-hersenbarrière passeren. Die barrière is een beschermend filter tussen de bloedbaan en het hersenweefsel en het is precies dit filter dat veel geneesmiddelen buiten houdt. Een ‘brain-penetrant’ NLRP3-remmer is daarmee potentieel relevanter voor neuro-degeneratieve ziekten dan eerdere kandidaten.
Wat de fase 1-studie liet zien
In de fase 1-studie (de eerste test in mensen, primair gericht op veiligheid en dosering) werd BGE-102 oraal toegediend aan gezonde vrijwilligers en deelnemers in de hoogste dosisgroep (60 mg eenmaal daags) gedurende 21 dagen. BioAge meldt dat de stof werd verdragen zonder ernstige bijwerkingen en dat de bloedspiegel de verwachte concentraties bereikte. Er zijn ook eerste signalen dat de stof daadwerkelijk werkt: biomarkers van NLRP3-activiteit daalden. Dat zijn geen klinische uitkomsten: het zegt nog niets over of patiënten met Alzheimer of een andere ziekte er beter van worden. Maar het is wel een eerste bewijs dat de mechanistische werking klopt.
De vergelijking met eerder werk aan NLRP3-remmers is relevant. Eerdere kandidaten, zoals MCC950, bleken in grotere studies toxisch te zijn voor de lever. BGE-102 is structureel anders opgebouwd, wat de hoop wekt dat het veiligheidsprofiel beter zal zijn. Dit dient nog in grotere en langere studies te worden vastgesteld.
Voorzichtigheid geboden bij vroeg klinisch succes
Fase 1-resultaten worden in de wetenschapsjournalistiek regelmatig te enthousiast ontvangen. De stap naar fase 2 en 3, waarbij ook werkzaamheid in patiënten met een daadwerkelijke ziekte wordt getest, is groot. Het merendeel van de geneesmiddel kandidaten haalt de eindstreep niet. Toch is BGE-102 een stof om in de gaten te houden: het richt zich op een echt biologisch mechanisme van veroudering, het kan de plek bereiken waar het moet werken, en het eerste veiligheidsprofiel is niet bezwaarlijk.