Tau-eiwit aanpakken: zo ver is de wetenschap
Na decennia van onderzoek naar amyloïd-bèta bij de ziekte van Alzheimer richt de wetenschap zich nu op tau. Dit eiwit veroorzaakt bij veel hersenziekten schade. Maar effectieve behandelingen zijn er nog niet.
Tau is een eiwit dat normaal gesproken zenuwcellen stabiliseert. Bij tauopathieën, een groep hersenziekten waarbij tau zich abnormaal opstapelt, raakt het eiwit chemisch gewijzigd. Het gevolg is dat tau zijn stabiliserende taak niet meer uitvoert en samenklontert tot structuren die neuronen beschadigen. Tauopathieën omvatten onder meer de ziekte van Alzheimer, frontotemporale dementie en progressieve supranucleaire parese.
De studie geeft een overzicht van de huidige therapeutische strategieën. Onderzoekers proberen tau aan te pakken via verschillende routes: het verminderen van tau-productie, het voorkomen van samenklontering, het bevorderen van afbraak en het neutraliseren van beschadigde tau-vormen met antilichamen. Elke aanpak heeft zijn eigen uitdagingen.
Wat er mis gaat bij tau
De meest kenmerkende verandering bij tauopathieën is hyperfosforyering: tau krijgt te veel fosfaatgroepen vastgehecht. Daardoor hecht het zich niet langer goed aan de binnenste structuur van neuronen en klontert het samen in zogenoemde neurofibrillaire tangles. Die tangles lijken bij te dragen aan het afsterven van hersencellen, al is het precieze mechanisme nog onderwerp van onderzoek.
De vergelijking met amyloïd-bèta is instructief. Decennia van onderzoek en miljarden aan investering leidden tot middelen die amyloïd uit het brein verwijderen, maar de klinische voordelen voor patiënten zijn beperkt gebleven. De auteurs verwachten dat de weg naar tau-therapieën vergelijkbaar moeizaam zal zijn.
Geen goedgekeurde behandeling
Er is momenteel geen breed effectieve tau-gerichte behandeling beschikbaar. Verschillende kandidaatmiddelen lopen in klinische trials, maar geen enkele heeft tot nu toe overtuigende resultaten laten zien. De auteurs benadrukken dat de biochemie van tau-aggregaten complex is en nog niet volledig begrepen.
Voor een longevity-bril maakt dit overzichtsartikel duidelijk hoe groot de afstand is tussen een veelbelovend mechanisme en een werkzame therapie. Tauopathieën zijn een van de belangrijkste onopgeloste problemen in de verouderingsbiologie.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- tau hyperfosforyering neurodegeneratie
- tauopathieën therapeutische strategieën
- neurofibrillaire tangles Alzheimer