Kleine eiwitjes in het verouderende brein nu in kaart

Het gaat om microproteïnen: kleine eiwitten van honderd tot honderdvijftig aminozuren lang. Ze zijn zo klein dat ze in de standaarddatabases voor eiwitten nauwelijks voorkomen. Daardoor zijn ze vrijwel nooit betrokken geweest in onderzoek naar hersenveroudering. De onderzoekers publiceerden hun bevindingen in het tijdschrift Nature Aging. Ze catalogiseerden meer dan duizend betrouwbaar geïdentificeerde microproteïnen in hersenweefsel van oudere mensen.

Eén microproteïne valt op bij Alzheimer

Tussen die duizend kandidaten springt er één naar voren. Het microproteïne dat wordt aangemaakt via het MKKS-gen, is verlaagd in hersenweefsel van mensen met de ziekte van Alzheimer. Bovendien reguleert dit eiwitje de energieproductie in microglia (de afweercellen van het brein). Dat is relevant: microglia spelen een centrale rol in het ontstekingsproces dat verband houdt met Alzheimer.

Het mechanisme is nog niet volledig opgehelderd. De onderzoekers beschrijven een associatie, geen oorzakelijk verband. Of dit microproteïne bijdraagt aan het ontstaan of de progressie van Alzheimer, of juist een gevolg is van de ziekte, is op basis van deze studie niet vast te stellen.

Een nieuw laag in eiwitonderzoek bij veroudering

De atlas zelf is de grootste bijdrage van dit onderzoek. Door microproteïnen systematisch in kaart te brengen in het verouderende brein, ontstaat een nieuwe referentielaag voor toekomstig onderzoek. Onderzoekers kunnen nu gericht zoeken naar microproteïnen die veranderen bij specifieke hersenaandoeningen of bij gezonde veroudering.

Voor de longevity-wetenschap is dit interessant omdat het eiwitlandschap van de cel veel groter blijkt dan lang gedacht. Microproteïnen zijn tot nu toe een blinde vlek geweest. Of een of meer van deze eiwitten ooit een rol spelen als biomarker of therapeutisch doelwit, vereist uitgebreid vervolgonderzoek.

Lees het originele artikel