Menin-eiwit stuurt hersenenveroudering in hypothalamus
Een eiwit dat tot nu toe vooral bekend was uit kankeronderzoek, blijkt een sleutelrol te spelen bij hersenveroudering. Muizen zonder dit eiwit vertoonden sneller geheugenproblemen, botontkalking en ontstekingen.
Onderzoekers van een internationaal team ontdekten dat het eiwit Menin in de hypothalamus afneemt naarmate dieren ouder worden. De hypothalamus is een hersengebied dat lichaamstemperatuur, honger en hormoonafgifte reguleert. Dat één eiwit in dit kleine gebied zoveel processen kan beïnvloeden, was niet eerder aangetoond.
In de experimenten vertoonden muizen waarbij Menin kunstmatig was verlaagd, versneld verouderingsverschijnselen. Denk aan verminderd geheugen, minder botdichtheid en verhoogde ontstekingswaarden in het bloed. Muizen waarbij Menin vervolgens werd hersteld, verbeterden op meerdere van deze maten.
Aminozuur verbetert geheugen
Naast het herstel van Menin zelf testten de onderzoekers ook een aanvulling met D-serine, een aminozuur dat betrokken is bij signaaloverdracht tussen hersencellen. Muizen die dit aminozuur kregen, presteerden beter op geheugentests. D-serine werkt via receptoren (NMDA-receptoren) die een rol spelen bij leren en geheugen.
De bevinding opent vragen over de menselijke situatie. Menin-niveaus in de menselijke hypothalamus zijn niet systematisch onderzocht over de levensduur. Of de effecten die bij muizen zijn gezien ook bij mensen optreden, is nog onbekend.
Niet zomaar een supplement
D-serine is verkrijgbaar als voedingssupplement, maar de hoeveelheden in de muisproeven zijn niet rechtstreeks te vertalen naar een menselijke dosis. Bovendien wordt D-serine bij te hoge dosering in verband gebracht met nierschade. Zelfmedicatie op basis van deze studie is dan ook niet verstandig.
Wat de studie wél laat zien, is dat de hypothalamus een veelbelovend aangrijpingspunt is voor onderzoek naar veroudering. Tot nu toe richtte veel verouderingsonderzoek zich op celniveau: beschadigde cellen, telomeren of mitochondria. De nadruk op een specifiek hersengebied als coördinator van veroudering is een andere invalshoek die verder onderzoek verdient.