Breingen APOE2 beschermt cellen tegen DNA-schade

Het gaat om een variant van het gen APOE, dat codeert voor een eiwit betrokken bij vettransport in het bloed en de hersenen. Er zijn drie hoofdvarianten: APOE2, APOE3 en APOE4. Dragers van APOE4 hebben een sterk verhoogd risico op Alzheimer. Dragers van APOE2 lijken juist beschermd. Waarom dat zo is, was tot nu toe grotendeels onduidelijk.

De onderzoekers laten zien dat APOE2 hersencellen helpt DNA-schade te beperken. Neuronen van dragers hebben minder breuken en beschadiging in hun erfelijk materiaal. Bovendien herstellen die cellen sneller als ze worden blootgesteld aan stress. Dat zijn twee mechanismen die direct relevant zijn voor veroudering: DNA-schade stapelt zich op naarmate we ouder worden, en de capaciteit om dat te herstellen neemt af.

Een nieuw pad naar behandeling

De bevinding opent een mogelijke weg naar therapieën. Als je begrijpt hoe APOE2 die bescherming biedt, kun je proberen dat effect na te bootsen bij mensen die APOE4 dragen of gewoon een verhoogd Alzheimer-risico hebben. Dat is nog toekomstmuziek: van dit soort mechanistisch inzicht naar een werkende behandeling is een lang traject. Maar het biedt een concreet aanknopingspunt.

Genetisch risico is geen lot

Wat deze studie ook onderstreept, is dat genetisch risico geen onvermijdelijk lot is. APOE4 verhoogt het risico, maar niet iedereen met dat gen ontwikkelt Alzheimer. De biologische beschermingsmechanismen die APOE2 activeert, kunnen in principe worden nagebootst of versterkt, ook bij mensen zonder die gunstige variant.

Voorlopig zijn dit bevindingen op celniveau. Of hetzelfde effect optreedt in levende mensen, en op welke schaal, moet verder onderzoek uitwijzen. De onderzoekers suggereren dat dit een nieuw pad is, geen bewezen behandeling.

Lees het originele artikel