Tau-eiwit beïnvloedt celdeling via DNA-schade
Het tau-eiwit, bekend van zijn rol bij de ziekte van Alzheimer, blijkt ook betrokken bij hoe cellen omgaan met DNA-schade tijdens de celcyclus. Een nieuw verband dat kan verklaren waarom tau-ophoping zo schadelijk is voor neuronen.
Tau heeft een bekende taak in neuronen: het stabiliseert de inwendige structuur van de cel. Bij Alzheimer en verwante aandoeningen klontert tau samen tot abnormale structuren die de cel beschadigen. Maar recent onderzoek liet zien dat tau ook betrokken is bij het opslaan van langetermijnherinneringen. Nu wijst een aanvullende bevinding erop dat tau ook een rol speelt bij de reactie op DNA-schade.
De onderzoekers beschrijven hoe tau de celcyclus beïnvloedt in neuronen die zijn blootgesteld aan DNA-beschadiging. Neuronen zijn cellen die normaliter niet meer delen na de ontwikkeling. Toch activeren ze soms celdeling-gerelateerde processen, en dat wordt geassocieerd met neurodegeneratie.
Twee rollen, één eiwit
De combinatie van functies maakt tau tot een eiwit met meerdere gezichten. Enerzijds speelt het een rol in normale neuronale processen zoals geheugenopslag. Anderzijds is het betrokken bij pathologische processen zodra het zich anders gedraagt dan normaal. De grens tussen die twee is relevant voor therapie: een behandeling die tau onderdrukt, kan ook normale functies raken.
Dat dilemma is niet nieuw in de Alzheimer-wereld, maar het wordt scherper naarmate meer functies van tau bekend worden. Gerichte modulatie van specifieke tau-functies, zonder de andere te verstoren, is daarmee een urgentere vraag geworden.
Veroudering als context
DNA-schade hoopt zich op met de leeftijd, zeker in niet-delende cellen zoals neuronen. Als tau meehelpt bij de reactie op die schade, dan verandert de functie van tau met veroudering. Ophoping van tau-problemen op hogere leeftijd is dan niet alleen een gevolg van veranderde tau-structuren, maar ook van een veranderde context waarin tau moet functioneren. Dat nuanceert hoe we naar tau-gerelateerde ziekten moeten kijken.