Observationele studies met honderdduizenden deelnemers suggereren dat het MIND-dieet geassocieerd is met minder cognitieve achteruitgang en lager dementierisico, maar de enige grote RCT bevestigt dat voordeel niet. Het onderzoek geeft dus nog geen uitsluitsel over een oorzakelijk effect. Praktisch gezien is het dieet veilig en in lijn met algemene voedingsadviezen, zodat het volgen ervan weinig risico met zich meebrengt.
Het MIND-dieet combineert elementen van het Mediterraan dieet en het DASH-dieet, met nadruk op groene bladgroenten, bessen, noten, peulvruchten, volkoren granen, vis, gevogelte en olijfolie, en beperkt rood vlees, boter, kaas, gebak en gefrituurd voedsel. Observationele studies, waaronder een cohortstudie bij 960 ouderen (gemiddeld 4,7 jaar gevolgd), vonden dat mensen die het MIND-dieet het sterkst volgden beduidend minder cognitieve achteruitgang lieten zien dan mensen die het het minst volgden. Het verschil was omgerekend equivalent aan 7,5 jaar jongere leeftijd. Een meta-analyse van 11 cohortstudies met in totaal meer dan 224.000 deelnemers liet zien dat een hogere MIND-dieet-score geassocieerd was met 17 procent minder kans op het ontwikkelen van dementie (hazardratio 0,83). Dit zijn wel observationele verbanden: andere gezonde leefgewoonten bij mensen die dit dieet volgen, kunnen het gevonden voordeel (deels) verklaren.
De enige grote gerandomiseerde gecontroleerde trial die tot nu toe gepubliceerd is, liet echter geen effect zien. In die studie werden 604 ouderen met familiaire risico op dementie drie jaar gevolgd. De helft volgde het MIND-dieet (met lichte caloriereductie), de andere helft at ook mild caloriearm maar zonder specifiek MIND-voorschrift. Het verschil in cognitieve testscores tussen de twee groepen was minimaal (0,035 standaarddeviaties, p=0,23) en klinisch niet betekenisvol. Ook MRI-metingen van hersenvolume, hippocampus en witte-stof-afwijkingen verschilden niet. Beide groepen gingen er zelfs licht op vooruit, wat de studie moeilijker maakt om effect aan te tonen bij mensen die al relatief gezond aten.
Meerdere reviewstudies concluderen dat het MIND-dieet, samen met het Mediterraan en DASH-dieet, geassocieerd is met een lager risico op Alzheimer en cognitieve achteruitgang. In sommige reviewartikelen wordt gesuggereerd dat het MIND-dieet doeltreffender zou zijn dan de afzonderlijke basisdiëten, maar dat is niet aangetoond in een RCT. De auteurs van die reviews erkennen zelf dat het beschikbare onderzoek schaars en deels tegenstrijdig is.
Samengevat: de observationele studies wijzen consistent in een gunstige richting, maar de enige grote RCT tot nu toe bevestigt dat voordeel niet. Een mogelijke verklaring is dat de controlegroep in die RCT ook vrij gezond at, waardoor een verschil moeilijk aantoonbaar was. Of het dieet op zichzelf beschermt, of dat andere factoren die samengaan met gezond eten de verklaring zijn, blijft onzeker. Wie het MIND-dieet wil proberen, loopt in ieder geval weinig risico: het voedingspatroon past binnen algemeen erkende richtlijnen voor gezonde voeding.
Vier bronnen gebruikt: één grote RCT (PMID 37466280, n=604, 3 jaar), één originele observationele cohortstudie (PMID 26086182, n=960), één meta-analyse van 11 cohorten plus drie prospectieve cohorten (PMID 37133875, n=224.049), en drie reviewartikelen (PMID 36364826, 33882663, 37050953). De RCT toonde geen effect; de observationele studies tonen consistente maar niet-causale associaties.