Hoe gezond zijn blauwe bessen en ander rood/blauw fruit voor je brein?
Dagelijks blauwe bessen eten of slikken als supplement lijkt zinvol als je middelbaar of ouder bent met lichte geheugenklachten of insulineresistentie. Als dementie al is vastgesteld, biedt het waarschijnlijk weinig voordeel.
Blauwe bessen en ander rood/blauw fruit zijn goed voor je brein, althans als je middelbaar of ouder bent en te kampen hebt met lichte geheugenklachten. Dat beeld komt uit meerdere studies bij mensen en is inmiddels redelijk consistent. Zo verbeterde dagelijkse blauwebessensuppletie bij 50-65-jarigen met insulineresistentie en geheugenklachten de woordvinding en het vermogen om geheugenverstoringen te weerstaan. Deelnemers hadden ook minder last van vergeetachtigheid in het dagelijks leven, en hun verhoogde insulinespiegels normaliseerden, wat aanwijst dat de stofwisseling meedoet in het beschermende effect.1
Een overzicht van 11 gerandomiseerde studies bevestigt dit. Bessen in allerlei vormen, zoals bevroren fruit, concentraat, sap, capsules of extract, hadden een gunstig effect op geheugen, aandacht, verwerkingssnelheid, uitvoerende functies en de doorbloeding van de hersenen in rust. Wel ging het om mensen zonder of met milde klachten, niet om mensen bij wie dementie al was vastgesteld.2
Studies met blauwebessensuppletie of druivensap bij mensen met milde cognitieve klachten lieten verbeterde geheugenscores zien. De effecten zijn klein en het totale aantal onderzoeken is beperkt, maar de resultaten wijzen dezelfde kant op.3,4
Waarom het werkt is biologisch aannemelijk. Uit studies bij dieren en in het laboratorium blijkt dat de polyfenolen, de gekleurde plantenstoffen in bessen, oxidatieve stress en ontstekingen in de hersenen verminderen, de signaaltransmissie tussen zenuwcellen verbeteren en mogelijk de aanmaak van nieuwe hersencellen in het geheugencentrum stimuleren. Of dit bij mensen directe bescherming biedt tegen Alzheimer of Parkinson is nog niet aangetoond.5,6,7
Een paar kanttekeningen: bij mensen bij wie dementie al is vastgesteld, lijken bessen weinig te helpen. Opvallend is ook dat blauwe bessen en visolie samen in één studie géén verbetering gaven, terwijl ze apart dat wel deden. Dat vraagt om meer onderzoek. Er loopt nog een grote driejarige studie met 604 deelnemers, maar die resultaten zijn er nog niet.8
De claims zijn gebaseerd op één gerandomiseerde studie (PMID 35458181), een overzicht van 11 gerandomiseerde studies (PMID 35217779), kleinere studies bij mensen (PMID 19640963, 33099465), een opzetartikel van een grote lopende studie (PMID 33434704) en overzichtsartikelen met voornamelijk dier- en laboratoriumdata (PMID 29141966, 18211020, 11976192). Het totale aantal deelnemers in de studies bij mensen wordt geschat op 600 tot 900 personen.