Een bloedeiwit beschermt het verouderende brein
Er is een eiwit in je bloed dat meetbaar afneemt naarmate je ouder wordt. En naarmate het daalt, neemt de kans op cognitieve achteruitgang toe.
Klotho werd ooit ontdekt als regulator van de mineralenstofwisseling. Maar de onderzoekers laten in een nieuwe review zien dat het eiwit een veel bredere rol speelt, met name in het verouderende brein. Klotho lijkt meerdere processen tegelijkertijd te stabiliseren die bij veroudering uit balans raken.
Het eiwit wordt vooral aangemaakt in het choroid plexus, een hersenstructuur die de hersenvloeistof filtert. Van daaruit circuleert het door het lichaam en beïnvloedt het cellen op afstand. In het brein draagt klotho bij aan de kwaliteit van synapsen, de vorming van nieuwe zenuwcellen en de isolatie van zenuwvezels via myelinisatie. Dat zijn precies de processen die bij neurodegeneratieve aandoeningen als Alzheimer en Parkinson verslechteren.
Vier systemen tegelijk
Wat klotho bijzonder maakt, is de breedte van zijn invloed. De review beschrijft hoe het eiwit ingrijpt op calciumsignalering, de energiefunctie van mitochondriën, het evenwicht tussen oxidatieve stress en herstel, en de regulatie van immuuncellen in het brein (neuroimmuun regulatie). Dat zijn vier afzonderlijke systemen die elk bij veroudering ontregeld raken.
Lage klothospiegels in het bloed zijn in meerdere studies geassocieerd met cognitieve achteruitgang. Maar de review benadrukt dat het hier vooralsnog gaat om associaties. Of het verhogen van klotho ook cognitief verval voorkomt, is nog niet aangetoond in mensen.
Van muis naar mens
In dieronderzoek zijn de resultaten veelbelovend. Muizen met extra klotho-expressie leven langer en vertonen betere hersenfunctie op oudere leeftijd. Muizen zonder klotho vertonen juist versnelde verouderingsverschijnselen. Meerdere bedrijven ontwikkelen nu therapieën op basis van klotho-fragmenten of gentherapie om de productie te stimuleren.
Voor een longevity-perspectief is dat interessant: als klotho inderdaad werkt als een soort stabilisator van hersenweerbaarheid, dan is het een van de weinige eiwitten die meerdere verouderingsmechanismen tegelijkertijd lijken te beïnvloeden. Dat maakt het een aantrekkelijk doelwit, maar ook een complex een, want brede effecten betekenen ook brede risico’s bij interventie.
De review verscheen in het Korean Journal of Physiology and Pharmacology.