Brein-veroudering voorspeld door DNA-patroon op veertig
Wie op zijn veertigste biologisch sneller veroudert, heeft tien jaar later meer geheugenklachten. Dat suggereert nieuw onderzoek naar de relatie tussen DNA-veroudering en geheugen.
Wetenschappers meten biologische veroudering steeds vaker met zogeheten verouderingsklokken: algoritmes die lezen hoe chemische markeringen op het DNA zijn veranderd. Eén van die klokken, DunedinPACE, meet niet je biologische leeftijd op een moment, maar hoe snel je veroudert over de tijd. Nu koppelden onderzoekers die meting aan een concrete uitkomst: dagelijkse geheugenklachten, zoals vergeten een afspraak na te komen of vergeten medicijnen in te nemen.
Voor het onderzoek, verschenen via de onderzoekers die gebruik maakten van data uit de National Study of Daily Experiences (MIDUS), werden 232 volwassenen in de middelste en latere levensfase gevolgd. De DNA-verouderingssnelheid werd gemeten toen de deelnemers rond de veertig waren. Jaren later rapporteerden ze zelf hoe vaak ze geheugenfouten maakten.
Geen verband op hetzelfde moment, wel later
Op het moment van de DNA-meting zelf vonden de onderzoekers geen significant verband met geheugenklachten. Maar wie op dat vroege meetpunt een hogere verouderingssnelheid had, rapporteerde een decennium later meer problemen. Dit wijst erop dat vroeg in de middelste levensfase al een biologisch fundament wordt gelegd voor cognitieve kwetsbaarheid op latere leeftijd.
De studie is klein, 232 deelnemers, en de geheugenklachten werden zelfgerapporteerd. Dat maakt de bevindingen voorlopig. Zelfgerapporteerde klachten zijn bovendien een vroeg signaal van dementierisico, geen diagnose. Maar het is opmerkelijk dat de DNA-verouderingsklok überhaupt een verband liet zien over zo’n lange tijdsperiode.
Wat kun je hiermee als lezer?
De onderzoekers suggereren dat vroege midlife een kritieke periode is voor het beschermen van de cognitieve gezondheid op de lange termijn. Dat sluit aan bij bestaand onderzoek naar risicofactoren voor dementie: roken, weinig beweging, hoge bloeddruk en slechte slaap verhogen allemaal de biologische verouderingssnelheid. Of het verlagen van die snelheid via leefstijlinterventies ook geheugenklachten later in het leven vermindert, is nog niet onderzocht. Dat is de volgende stap.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- DunedinPACE cognitieve achteruitgang
- epigenetische verouderingssnelheid geheugen
- subjectieve geheugenklachten dementierisico