Helpen B-vitamines (foliumzuur, B6) je hart en brein?
Onderzoek laat zien dat B-vitamines de cognitieve achteruitgang bij ouderen licht kunnen remmen en het risico op een beroerte waarschijnlijk verlagen. Bij mensen met een gevarieerd dieet en zonder aandoeningen is een duidelijk voordeel niet aangetoond.
B-vitamines verlagen homocysteïne, een stof in het bloed die bij hoge spiegels sterk samenhangt met een groter risico op dementie en beroertes. Lage foliumzuurspiegels hangen samen met een bijna twee keer zo grote kans op dementie. Dat is een opvallend verband, maar niet bewezen als oorzaak.
Voor het brein geldt een genuanceerd beeld. Supplementen met B6, B9 (foliumzuur) en B12 geven bij ouderen een klein maar betrouwbaar voordeel op de cognitieve functie. Het effect is bescheiden: gemiddeld iets minder dan een kwart punt op een schaal van dertig. Wie al dementie heeft, merkt er niets van. Bij cognitief gezonde mensen is in goed opgezet onderzoek geen effect gevonden op het voorkómen van achteruitgang. Foliumzuur via gewone voeding hangt wel samen met minder dementie, maar dat is geen bewijs dat een supplement hetzelfde doet.
Voor het hart is de balans minder gunstig dan je zou hopen. Foliumzuur vermindert waarschijnlijk het risico op een beroerte, maar het effect verschilt per voedingsachtergrond. Op een ruim gevuld menu met al voldoende foliumzuur is het voordeel niet aangetoond. Bij mensen met een vernauwde kransslagader verlaagt een combinatie van B-vitamines de homocysteïne meetbaar en vermindert het de kans op hervernauwing na een ingreep, maar het voorkomt geen hartaanvallen of overlijden door hartziekte. Voor hart- en vaatgezondheid in het algemeen is er geen overtuigend bewijs van nut. Niacine (vitamine B3) gecombineerd met een statine verhoogde zelfs de sterfte door alle oorzaken; dat is een serieus veiligheidssignaal.
Het advies hangt dus sterk af van je situatie. Ben je gezond en eet je gevarieerd, dan is er weinig reden om extra B-vitamines te slikken voor je hart of brein. Heb je een verhoogd homocysteïne of een verhoogd risico op een beroerte, dan zijn foliumzuursupplementen het gesprek met je arts waard. Mensen met coronairlijden kregen in onderzoek een combinatie van foliumzuur, B6 en B12; bespreek dit met je arts voordat je er zelf mee begint. Niacine in combinatie met een statine kun je beter niet op eigen houtje innemen.
Dit antwoord rust op meerdere grote samenvatting-analyses van tientallen studies. De zekerheid varieert per uitkomst. Voor cognitie bij ouderen stelden de auteurs van de meest recente analyse vast dat er, na correctie voor zwakkere studies, hoge zekerheid is dat er een klein voordeel bestaat. Een eerdere analyse wees echter juist op lage tot zeer lage zekerheid voor het overgrote deel van de cognitieve uitkomsten. Voor hart- en vaatgezondheid beoordeelden onderzoekers het bewijs als matig tot laag. Voor trombose is het bewijs te tegenstrijdig voor een conclusie. Kortom: de bevindingen komen geregeld overeen, maar de zekerheid is voor de meeste vragen beperkt, en voor gezonde mensen met een goede voedingstoestand is de praktische winst niet aangetoond.
Zijn calciumsupplementen slecht voor je hart?
Calciumsupplementen gaan mogelijk gepaard met een verhoogd hartrisico, maar niet alle studies bevestigen dit. Haal calcium het liefst uit je voeding, en bespreek met je arts of een supplement voor jou echt nodig is.
Is mediterraan eten echt goed voor je hart, en waarom?
Voor mensen met een verhoogd hartrisico is het mediterraan dieet de best onderbouwde voedingskeuze die er nu is. Zowel grote trials als tientallen bevolkingsstudies bevestigen een lager risico op hartaanval en beroerte.
Helpen omega-3 (visolie) supplementen mijn hart?
Visolie verlaagt triglyceriden betrouwbaar en kan bij mensen met een bestaande hartziekte of hoog risico de kans op een hartaanval licht verminderen, maar verlaagt de totale sterftekans niet aantoonbaar. Bespreek het gebruik altijd met je arts.
Helpt CoQ10 voor je hart of je energie?
CoQ10 kan bij hartfalen zinvol zijn: meerdere studies zien minder overlijden en minder ziekenhuisopnames. Bespreek het gebruik met je arts als je hartfalen hebt of statines slikt.
Is koffie goed of slecht voor je hart?
Voor de meeste gezonde volwassenen is drie tot vier gefilterde koppen per dag geassocieerd met een gunstig effect op hart en vaten. Zwangere vrouwen zijn een belangrijke uitzondering: voor hen geldt maximaal circa twee koppen per dag.
Is een hoog homocysteïne slecht voor mijn hart?
Een hoog homocysteïne hangt duidelijk samen met een hoger risico op hart- en vaatziekten. Of je de waarde verlaagt met B-vitamines maakt voor je hartrisico vooralsnog geen verschil.