Klein molecuul vertraagt zenuwschade bij ALS

ALS (amyotrofische laterale sclerose) is een dodelijke zenuwziekte waarbij motorneuronen verloren gaan. Een belangrijk kenmerk is de ophoping van een misgevouwen versie van het eiwit TDP-43. Normaal helpt TDP-43 bij de verwerking van genetische informatie in cellen. Bij ALS klontert het samen en raakt het zijn normale functie kwijt. De onderzoekers identificeerden een specifiek toxisch gedeelte van dit eiwit, in het laagcomplexiteitsdomein, en zochten naar een molecuul dat dat gedeelte kan blokkeren. Het onderzoek verscheen in Nature Aging.

Molecuul dringt door in het brein

Het gevonden molecuul is een kleine chemische verbinding die door de bloed-hersenbarrière kan dringen. Dat is een belangrijke eigenschap, want veel kandidaat-medicijnen stranden bij die barrière. In muismodellen voor ALS verbeterde het molecuul de werking van mitochondria (de energiefabriekjes van de cel), verminderde het de zenuwschade en verlengde het de overleving van de dieren.

Mitochondriale disfunctie speelt bij ALS een bekende rol. Wanneer TDP-43 gaat ophopen, raken de energiefabriekjes van zenuwcellen beschadigd, wat de celdood versnelt. Het molecuul lijkt dat verband te doorbreken door de toxische regio van TDP-43 onschadelijk te maken.

Nog een lange weg te gaan

De resultaten zijn vooralsnog beperkt tot diermodellen. Het is nog onbekend of dezelfde aanpak bij mensen werkt en of het molecuul veilig is op de lange termijn. ALS kent een lange geschiedenis van veelbelovende dierexperimenten die niet doorvertaalden naar de kliniek.

Voor de longevity-wetenschap is de studie om een andere reden interessant: TDP-43-ophopingen worden ook gevonden bij andere neurodegeneratieve ziekten die met veroudering samenhangen, zoals frontotemporale dementie. Een molecuul dat het toxische deel van TDP-43 neutraliseert, zou in theorie breder inzetbaar kunnen zijn.

Lees het originele artikel