Veroudert je biologische leeftijd sneller als je eenzaam bent?

Geen van de beschikbare studies meet de biologische leeftijd direct, via epigenetische klokken (DNA-methylatiemetingen die schatten hoe oud je cellen zijn), telomeerlengte of vergelijkbare biomarkers. De vraag of eenzaamheid je biologische leeftijd aantoonbaar versnelt, kan op basis van deze studies dus niet worden beantwoord.

Wat wél consistent naar voren komt: eenzaamheid hangt samen met tastbare tekenen van lichamelijke achteruitgang. In een prospectief onderzoek bij ruim 3.000 Engelse ouderen over zes jaar liepen eenzame mensen langzamer en hadden ze meer moeite met alledaagse taken zoals aankleden of traplopen. Dat is geen directe maat voor biologische leeftijd, maar wel een concreet signaal dat het lichaam sneller terrein verliest.

Eenzaamheid is ook in verband gebracht met hartziekten, hoge bloeddruk, beroerte, longziekten en een hogere kans op vroege sterfte. Deze verbanden zijn consistent over meerdere studies, maar het is nog niet zeker of eenzaamheid de oorzaak is of dat zieke mensen simpelweg vaker eenzaam raken. Waarschijnlijk versterken die twee elkaar.

Depressie is een ander risico: mensen met een klein sociaal netwerk die zich eenzaam voelen, lopen een verhoogd risico op neerslachtigheid. Een systematische review van 47 studies ziet een relatie tussen eenzaamheid en functionele achteruitgang, maar signaleert ook dat de pijl beide kanten op kan wijzen: achteruitgang leidt tot eenzaamheid, en eenzaamheid versnelt achteruitgang.

Kortom: er zijn stevige aanwijzingen dat langdurige eenzaamheid het lichaam en de geest schaadt op manieren die lijken op versneld oud worden. Of dat ook zichtbaar is in de biologie op celniveau, weten we op basis van deze studies niet.