Slaap ik slechter als ik vaak alleen ben of me eenzaam voel?

Eenzame mensen hebben 75% meer kans op slechte slaap dan mensen die zich niet eenzaam voelen. Dat blijkt uit een meta-analyse van 16 studies onder ruim 23.000 oudere deelnemers. Een tweede, veel grotere analyse van 114 studies bevestigt dat: eenzaamheid heeft een middelgroot tot groot negatief effect op slaap.

Concreter: als je je eenzaam voelt, lig je gemiddeld zo'n 9 minuten langer wakker voordat je in slaap valt (35 minuten versus 27 minuten bij mensen die zich niet eenzaam voelen). Bovendien word je vaker 's nachts wakker en voel je je overdag slaperiger en vermoeider. Toch maakt eenzaamheid geen verschil voor het tijdstip waarop je naar bed gaat of wakker wordt, het ritme zelf blijft intact.

Een deel van het verband loopt via je stemming. Bij mensen met diabetes type 2 had eenzaamheid geen direct meetbaar effect op de slaap, maar wel een indirect: eenzaamheid wakkert depressieve klachten aan, en die verslechteren vervolgens de slaap. Dat patroon is ook biologisch begrijpelijk: je zenuwstelsel en stresshormonen slaan bij eenzaamheid aan als bij dreigend gevaar, een soort onbewuste overwaakzaamheid. Dat houdt je brein letterlijk alert en maakt rustige slaap moeilijker.

Of je je eenzaam voelt is dus relevanter dan of je objectief alleen bent. Sociaal contact verbeteren of gevoelens van eenzaamheid aanpakken, via gesprek, therapie of meer betekenisvolle contacten, is daarmee ook een concrete ingang voor betere slaap.