Wat doet psilocybine met de gezondheid van je hersenen?

Psilocybine laat in vroege klinische studies, waaronder fase 2-trials, een antidepressief effect zien dat maanden kan aanhouden na slechts één of enkele sessies. Opvallend is dat dit ook werkt bij mensen die op gewone antidepressiva niet reageren. Meerdere reviews bevestigen dit patroon, al zijn grootschalige langetermijnstudies er nog niet.

Hoe psilocybine dit doet, wordt steeds beter begrepen. In het lichaam wordt psilocybine omgezet naar een actieve stof die rechtstreeks bindt aan een receptor voor een hersencelhormoon dat normaal nieuwe hersenverbindingen stimuleert. Die binding is veel sterker dan bij gangbare antidepressiva. Let op: de onderzoekers die dit ontdekten hebben er een patent op aangevraagd, wat hun financieel belang bij de bevinding vergroot.

Verder verandert psilocybine de activiteit van een hersencircuit dat betrokken is bij piekeren en negatieve zelfreflectie. Hersenen worden tijdelijk flexibeler en minder vastgeroest in vaste patronen. Dit wordt in verband gebracht met minder negatieve gedachtelussen bij depressie, maar hoe lang dat aanhoudt en of het de doorslaggevende factor is, is nog onduidelijk.

Uit dierstudies komen aanwijzingen dat psilocybine ook nieuwe uitlopers en contactpunten tussen hersencellen laat groeien, vooral in de gebieden voor beslissingen en geheugen. Hoe sterk dit effect bij mensen is, weten we nog niet. Effecten op ontstekingsstoffen in de hersenen en mogelijke bescherming bij Alzheimer zijn zelfs nog uitsluitend in dieren gezien en voor mensen puur speculatief.

Psilocybine veroorzaakt altijd sterke psychedelische ervaringen bij therapeutische doses. In klinische studies worden die begeleid door getrainde professionals, en de risico's zijn dan beheersbaar. Buiten die setting, of bij mensen met een (familiair) risico op psychose, kunnen de risico's groter zijn. Over de veiligheid bij langdurig of herhaald gebruik is nog weinig bekend.