Slagaderziekte in het brein veroorzaakt veel voorkomende beroerte
Artsen behandelen een veelvoorkomend type hersenberoerte al decennia met bloedverdunners en plaatjesremmers. Maar nieuw onderzoek suggereert dat ze daarmee de verkeerde oorzaak aanpakken. De echte schuldige zit dieper in het brein.
Wetenschappers ontdekten dat een gangbaar type beroerte (een zogenoemde lacunaire infarct, waarbij kleine gebiedjes hersenweefsel afsterven) vermoedelijk niet hoofdzakelijk wordt veroorzaakt door vettige plaques in grote slagaders, maar door beschadiging van de kleine bloedvaten diep in de hersenen. Die vaten zijn opgezet en beschadigd, waardoor ze onvoldoende bloed doorlaten. De onderzoekers stellen dat dit de gangbare behandeling met aspirine en andere plaatjesremmers grotendeels verklaart waarom die bij dit type beroerte minder goed werkt.
Kleine vaten, groot gevolg
De bevinding is relevant voor de longevity-wetenschap, want beschadiging van kleine hersenbloedvaten (ook wel kleine-vaatziekte of cerebrale microangiopathie genoemd) is een van de mechanismen die in verband worden gebracht met cognitieve achteruitgang op latere leeftijd. Mensen die een lacunaire beroerte doormaken, lopen een verhoogd risico op dementie. Als de oorzaak van die beroerte anders is dan gedacht, verandert ook de zoektocht naar preventie en behandeling.
Wetenschappers wijzen nu op de noodzaak van therapieën die de kleine hersenvaten zelf als doelwit nemen, in plaats van de stollingssystemen die bedoeld zijn voor grotere slagaderziekte. Dat is een fundamenteel andere benadering.
Wat er nog ontbreekt
Het onderzoek, verschenen via Science Daily, is gebaseerd op associatief bewijs: de sterkste link werd gevonden met vergrote en beschadigde bloedvaten diep in het brein. Dat is nog geen bewijs van oorzaak en gevolg. Bredere klinische studies zijn nodig om te bevestigen of therapieën gericht op kleine hersenvaten inderdaad betere uitkomsten geven dan de huidige aanpak.
Voor mensen boven de zestig, bij wie kleine-vaatziekte vaker voorkomt, kan dit onderzoek op termijn betekenen dat de behandeling van beroertes en het voorkomen van dementie dichter bij elkaar komen te liggen. Dat perspectief maakt het de moeite waard om te volgen, ook al zijn definitieve conclusies nog ver weg.
Zoektermen om verder te zoeken: cerebrale microangiopathie cognitieve achteruitgang, lacunaire infarct kleine-vaatziekte, hersenvaatbeschadiging dementierisico