Wat doet alcohol op lange termijn met je brein?
Alcohol schaadt het brein op meerdere manieren: van tijdelijke geheugengaten bij acuut gebruik tot blijvende cognitieve schade bij regelmatig drinken in de tienertijd. Beperk alcoholgebruik, zeker als je jong bent.
Bij een éénmalige drinkbui kan alcohol het vermogen om nieuwe herinneringen op te slaan tijdelijk volledig blokkeren, een zogenoemde blackout. Dat gebeurt doordat alcohol het geheugencentrum in de hersenen (de hippocampus) verstoort. Hoe sneller het bloedalcohol stijgt, hoe groter de kans op zo'n geheugengat. Andere vaardigheden, zoals praten, blijven daarbij relatief intact. Deels is de gevoeligheid hiervoor genetisch bepaald.
Wie als tiener regelmatig veel drinkt, loopt een groter risico op blijvende schade. De hersenen zijn dan nog volop in ontwikkeling, en alcohol tast zowel de prefrontale cortex (verantwoordelijk voor plannen, remmen en beslissingen nemen) als de hippocampus (geheugen en leren) aan. Gevolg: cognitieve beperkingen die ook op volwassen leeftijd merkbaar blijven, zoals moeite met leren. Adolescenten zijn gevoeliger voor deze schade dan volwassenen.
Een derde mechanisme verklaart waarom langdurig drinken de hersenen geleidelijk aantast: alcohol verstoort het evenwicht tussen ontstekingsbevorderende en ontstekingsremmende signaalstoffen. Dit houdt een sluimerende ontsteking in de hersenen in stand, wat op den duur zenuwcellen beschadigt en gedrag verandert. Hetzelfde proces speelt ook in de lever en longen.
Drie PMID's (20049223, 32428585, 16573591); bewijs is matig sterk, deels gebaseerd op dier- en mechanistisch onderzoek. Causale richting is aannemelijk maar niet definitief vastgesteld voor alle effecten.