Hersenstructuur laat zien hoe primaat-zicht evolueerde

In Science publiceerden wetenschappers fossiel bewijs dat ondersteunt dat de neocortex (de buitenste laag van de hersenen, verantwoordelijk voor hogere cognitie) bij primaten zich modulair heeft ontwikkeld, met een bijzonder grote inbreng van het visuele systeem. Ze analyseerden de hersenkasten van uitgestorven primaten en vergeleken die met bestaande soorten.

De neocortex van primaten is groter dan bij verwante zoogdieren, maar groeit niet uniform. De onderzoekers laten zien dat de visuele regio’s relatief sneller meegroeide dan andere gebieden. Dat patroon is al zichtbaar in vroege primaten van tientallen miljoenen jaren geleden. Het biedt steun voor de hypothese dat scherp kleurenzicht een centrale drijfveer was achter de opvallende hersengrootte van primaten.

Meer dan evolutiegeschiedenis

Dit is fundamenteel onderzoek, maar het raakt aan een vraag die voor longevity-onderzoekers relevant is: hoe is de menselijke hersenschors opgebouwd, en wat maakt haar kwetsbaar of veerkrachtig bij veroudering? Als de neocortex zich modulair ontwikkelt, met relatief zelfstandige regio’s, impliceert dat ook dat veroudering per regio kan verschillen. Visuele gebieden, die bij primaten zo prominent aanwezig zijn, zijn precies de gebieden die bij oogziekten op latere leeftijd uitvallen.

De studie geeft ook context aan waarom hersenaandoeningen zoals dementie zo sterk de perceptie en het ruimtelijk inzicht aantasten: die functies zitten in hersenregio’s die evolutionair bijzonder sterk zijn uitgebreid bij mensen.

Wat kunnen we hiermee?

Vooralsnog is dit evolutionair-neurologisch onderzoek zonder directe klinische toepassing. Maar het verfijnt het beeld van hoe de menselijke hersenschors is georganiseerd, wat op termijn bijdraagt aan een beter begrip van welke delen het meest gevoelig zijn voor neurodegeneratie bij ouderen.

Lees het originele artikel