Ontstekingscellen in het brein verjongen bij veroudering

Microglia zijn de immuuncellen van het brein. Ze ruimen celresten op, bewaken infecties en reageren op schade. Normaal gesproken leven ze lang en worden ze zelden vervangen. Bij veroudering lijkt dat patroon te veranderen.

Nieuw onderzoek, gerapporteerd in de Fight Aging! nieuwsbrief, suggereert dat microglia in het verouderende brein worden vervangen door een meer ontstekingsbevorderende populatie van immuuncellen. Deze vervangende cellen zijn actiever in het produceren van ontstekingssignalen (cytokinen), stoffen die weefselschade kunnen veroorzaken bij chronische aanwezigheid. De onderzoekers stellen dat dit mechanisme bijdraagt aan de chronische laaggradige ontsteking die kenmerkend is voor het verouderende brein en die in verband wordt gebracht met Alzheimer en andere neurodegeneratieve aandoeningen.

Waarom dit meer is dan een vervanging

Het gaat niet simpelweg om dezelfde cellen die oud worden. De nieuwe populatie heeft een ander functioneel profiel. Ze reageren sterker op prikkels en produceren meer pro-inflammatoire stoffen. In de longevity-wetenschap staat dit fenomeen bekend als ‘inflammaging’ (de combinatie van chronische ontsteking en veroudering): een toestand waarbij het immuunsysteem in een aanhoudend lichte alarmtoestand verkeert zonder dat er een acute bedreiging is.

Bij muizen is dit vervangsproces in kaart gebracht. Of hetzelfde mechanisme bij mensen verloopt en in welk tempo, is nog niet volledig opgehelderd. De bevindingen zijn voorlopig en gebaseerd op dierexperimenten.

Wat dit betekent voor Alzheimer-onderzoek

Microglia staan al langer in de belangstelling als mogelijk doelwit bij Alzheimer. Als de vervanging door een pro-inflammatoire populatie een centrale rol speelt, opent dat een nieuwe invalshoek voor interventie: niet de microglia zelf aanpakken, maar de omstandigheden beïnvloeden die bepalen welk type cel het brein bevolkt. Dat is een veelbelovende maar nog vroege onderzoekslijn.

Lees het originele artikel