Nitraat uit vlees vergroot risico op dementie
Niet alle nitraten zijn hetzelfde. Hetzelfde molecuul dat in spinazie zit, beschermt mogelijk je brein. Maar nitraat uit rood vlees of kraanwater verhoogt juist het risico op dementie.
Een grootschalig langdurig onderzoek volgde meer dan 54.000 volwassenen en keek naar de relatie tussen nitraatinname en dementierisico. De studie ontdekte een opvallend patroon: mensen die nitraat binnenkrijgen via groenten hadden een lager risico op dementie. Wie nitraat en nitriet (een verwante stof die bij verwerking ontstaat) met name via rood vlees, bewerkt vlees of drinkwater binnenkreeg, had juist een hoger risico.
Het verschil zit hem waarschijnlijk in de chemische context. In groenten gaat nitraat samen met vitamine C en andere antioxidanten. Die combinatie remt de vorming van nitrosaminen (schadelijke verbindingen die ontstaan als nitraat in het lichaam reageert met bepaalde eiwitten). In vlees en drinkwater ontbreekt die beschermende context. Daar kan nitraat gemakkelijker omgezet worden naar schadelijke stoffen die ontstekingen in de hersenen bevorderen.
Hoeveel groente maakt het uit?
De grens lag al bij een kleine hoeveelheid. Mensen die dagelijks een portie groenten aten ter grootte van een kopje spinazie hadden aantoonbaar minder kans op dementie dan degenen die minder binnenkregen. Dat is geen onhaalbare hoeveelheid. Het gaat om bewuste keuzes in de bron van nitraat, niet om supplementen of drastische veranderingen in eetpatroon.
Chronische ontsteking als verbindende factor
Onderzoekers vermoeden dat chronische ontsteking (inflammatie) in de hersenen een centrale rol speelt. Nitraat uit vlees en drinkwater zou die ontsteking bevorderen, terwijl nitraat uit groenten juist bijdraagt aan een betere doorbloeding van de hersenen via de aanmaak van stikstofoxide (een molecule dat bloedvaten ontspant). Dementie is een van de meest gevreesde gevolgen van veroudering. Onderzoek dat aantoont dat gewone voedselkeuzes een meetbaar verschil maken, is daarom ook voor de longevity-wetenschap relevant. De vraag is niet meer óf voeding ertoe doet, maar welke specifieke bronnen van welke stoffen de meeste invloed hebben.