Krijg ik eerder dementie als ik slecht hoor?
Slecht horen hangt duidelijk samen met een hoger risico op dementie, ook als je rekening houdt met andere factoren. Laat je gehoor testen als je merkt dat je minder goed hoort, want een hoortoestel lijkt dat risico deels te verminderen.
Mensen met gehoorverlies hebben een duidelijk hogere kans op dementie dan mensen met normaal gehoor. Elk extra verlies van 10 decibel gehoor gaat gepaard met 16% meer dementierisico. Voor de ziekte van Alzheimer is het risico het scherpst in beeld: mensen met gehoorverlies hebben ruwweg anderhalf keer zo grote kans om Alzheimer te krijgen dan mensen zonder gehoorverlies.
Het verband is het sterkst voor Alzheimer. Bij vasculaire dementie, dat wil zeggen dementie door beschadiging van bloedvaten in de hersenen, is het beeld gemengd: één groot onderzoek vond geen significant verhoogd risico, terwijl ander onderzoek dat wel deed. Dat deel blijft dus onzeker.
Heb je tegelijk problemen met horen én zien, dan is het risico nog hoger. Mensen met beide zintuiglijke beperkingen hebben ruim twee keer zoveel kans op Alzheimer vergeleken met mensen zonder zo'n beperking.
Gehoorverlies is een van de grotere beïnvloedbare risicofactoren voor dementie op bevolkingsniveau. Schattingen wijzen erop dat 7,2% van alle dementiegevallen vermijdbaar zou zijn als gehoorverlies volledig voorkomen of behandeld werd, vergelijkbaar met de invloed van hoge bloeddruk of weinig bewegen.
Een hoortoestel helpt mogelijk ook je cognitie te beschermen. Mensen die een hoortoestel dragen, hebben 19% minder kans op langdurige cognitieve achteruitgang dan mensen met onbehandeld gehoorverlies, en hun scores op cognitieve tests verbeterden gemiddeld met 3%. Of het toestel echt de oorzaak is van dat verschil staat nog niet vast, want dit volgt uit onderzoek waarbij mensen niet willekeurig zijn ingedeeld. Maar de aanwijzingen zijn positief genoeg om gehoorverlies serieus te nemen en te laten behandelen.
Speelt gehoorverlies bij jou of iemand in je omgeving? Alzheimer Nederland zet uiteen wat er over dat verband bekend is: Het verband tussen gehoorverlies en dementie.
Het antwoord rust op meerdere grote onderzoeken waarbij mensen jarenlang gevolgd zijn, aangevuld met een genetische analysemethode die sterker op oorzakelijkheid wijst dan gewone observatie. Die genetische analyse bevestigde het verhoogde Alzheimer-risico bij gehoorverlies. De onderzoekers beoordelen het bewijs voor de koppeling tussen gehoorverlies en dementie als sterk, maar merken op dat oorzakelijkheid voor vasculaire dementie en voor het beschermende effect van hoortoestellen nog niet met zekerheid vaststaat.
Verhoogt gehoorverlies je kans op dementie, en helpt een hoortoestel?
Gehoorverlies verhoogt de kans op dementie aantoonbaar, en een hoortoestel lijkt te helpen, maar bewezen bescherming voor iedereen is het nog niet. Laat gehoorverlies in elk geval beoordelen, al was het maar vanwege de andere gezondheidsrisico's die ermee samenhangen.
Wat kan ik concreet doen om dementie te voorkomen?
Onderzoek laat zien dat bloeddruk op orde houden, regelmatig bewegen, stoppen met roken en je gehoor laten controleren samen de grootste invloed hebben op je dementierisico.
Is er een verband tussen depressie en een hoger risico op dementie?
Depressie hangt sterk samen met een hoger risico op dementie, al is het niet zeker of depressie dementie veroorzaakt of soms een vroeg teken ervan is. Behandeling van depressie lijkt het risico te verlagen, dus als jij of iemand in je omgeving last heeft van depressieve klachten, is het de moeite waard die serieus te nemen en te bespreken met een arts.
Verhoogt een tekort aan lithium het risico op dementie?
Mensen in gebieden met meer lithium in drinkwater krijgen minder vaak dementie, maar of een tekort dementie daadwerkelijk veroorzaakt is niet bewezen. Als je je zorgen maakt over dementierisico, bespreek het dan met je arts in plaats van op eigen houtje lithium te slikken.
Krijg ik eerder dementie van slecht slapen?
Slecht slapen vergroot waarschijnlijk je risico op dementie, maar gewone slapeloosheid maakt dementie niet onvermijdelijk. Eén uitzondering: als je je dromen letterlijk uitagiert in je slaap, bespreek dat dan met een arts.
Kan hoge bloeddruk op je 40e later dementie veroorzaken?
Hoge bloeddruk op je veertigste vergroot je kans op dementie later in het leven aantoonbaar, en vroeg behandelen lijkt die kans te verkleinen. Laat je bloeddruk checken en bespreek met je huisarts of behandeling zinvol is.