Darmstof maakt beroerte erger via afweer
Bacteriën in je darmen maken een stof die het herstel na een beroerte actief belemmert. Dat klinkt indirect, maar het verband blijkt opmerkelijk concreet.
Na een beroerte raakt het immuunsysteem ontregeld. De ontsteking in de hersenen neemt toe en beschadigt meer weefsel dan de beroerte zelf al deed. Onderzoekers wilden weten waarom sommige mensen zo’n heftige immuunreactie krijgen. Ze vonden het antwoord deels in de darmen.
Bepaalde darmbacteriën, waaronder een veel voorkomende variant van Escherichia coli, zetten het aminozuur tryptofaan om in indol. Dat is een stofwisselingsproduct dat normaal in kleine hoeveelheden in het bloed aanwezig is. De onderzoekers publiceerden hun bevindingen in het tijdschrift Cell en toonden aan dat indol bij zowel muizen als mensen in verband staat met slechtere uitkomsten na een ischemische beroerte.
Een receptor als schakelaar
Indol bindt aan een receptor op bepaalde afweercellen (dendritische cellen) die bekendstaat als de arylkoolwaterstof-receptor (AHR). Via die receptor stuurt indol de afweercellen in een richting die de hersenontsteking versterkt. Tegelijk worden regulerende afweercellen (T-regulatoire cellen, of Tregs) minder actief, waardoor de rem op ontsteking losraakt.
De onderzoekers blokkeerden deze receptor bij muizen, zowel genetisch als met een geneesmiddel. De muizen met een geblokkeerde receptor hadden minder hersenontsteking en kwamen beter uit de beroerte. Bij muizen waarbij Tregs kunstmatig werden verwijderd, verdween dat beschermende effect. Dat wijst erop dat de Tregs de sleutel zijn tot herstel.
Eén punt in een keten
Wat dit onderzoek interessant maakt voor longevity, is dat de microbioom-immuun-brein-as hier heel concreet wordt. Oudere mensen hebben vaker een verstoorde darmflora en vaker beroertes. Als darmstofwisseling de ernst van beroerteschade mede bepaalt, dan is het darmmicrobioom ook een aangrijpingspunt voor herstelbehandeling.
De bevindingen zijn voorlopig. De meeste experimenten zijn bij muizen gedaan, al correleren de resultaten ook met patiëntgegevens. Of het remmen van AHR bij mensen veilig en effectief is, moet nog worden onderzocht. Maar het principe, namelijk dat één bacterieel stofwisselingsproduct een keten van afweerreacties in gang zet die hersenen beschadigt, biedt een concreet nieuw doelwit.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- microbioom tryptofaan metabolisme
- arylkoolwaterstof-receptor ontsteking
- ischemische beroerte neuro-inflammatie