Energietekort in cellen remt leren op latere leeftijd

Mitochondria (de energiefabriekjes van de cel) staan al langer in verband met veroudering. Maar hun specifieke rol in cognitieve flexibiliteit was nog onduidelijk. De onderzoekers lieten muizen van verschillende leeftijden een taak uitvoeren waarbij ze halverwege de regels moesten omgooien: kennis die eerder klopte, bleek opeens niet meer juist. Oudere muizen hadden daar beduidend meer moeite mee dan jonge.

Niet de dendrieten, maar de synaps

Verrassend genoeg bleek de achteruitgang niet samen te hangen met de meest voor de hand liggende kandidaten. Verlies van kleine dendrieten (de ontvangende uitlopers van neuronen) had geen meetbare invloed op de taakprestaties. Ook veranderingen in astrocyten (steuncellen rondom synapsen) lieten geen verband zien.

Wat wél verschil maakte: de mitochondria in de zogenoemde presynaptische uiteinden, de plek waar neuronen een signaal doorgeven. Muizen die de taak slecht uitvoerden, hadden op die specifieke plek minder goed functionerende mitochondria. De locatie van het energietekort bleek daarmee preciezer dan eerder gedacht.

Kleine groep, voorlopige conclusies

De studie is uitgevoerd bij muizen en het aantal dieren was beperkt. De onderzoekers benoemen dat zelf: de groep was te klein om definitieve conclusies te trekken over de betrokken eiwitten en genen. De bevindingen zijn voorlopig en vereisen vervolgonderzoek bij grotere groepen en bij andere diersoorten.

Voor de longevity-wetenschap is de richting interessant. Mitochondria in presynaptische uiteinden zijn tot nu toe weinig onderzocht als specifiek doelwit voor cognitieve achteruitgang. Als verdere studies dit verband bevestigen, opent dat een mogelijk aangrijpingspunt voor interventies gericht op het behoud van cognitieve flexibiliteit bij veroudering.

Lees het originele artikel