Celdood bij Huntington treft wit hersenweefsel eerst
Bij de ziekte van Huntington sterven hersengebieden op een vaste volgorde af. Een nieuwe scanmethode maakt die volgorde zichtbaar op celniveau, nog voor cellen echt verloren gaan.
Huntington is een erfelijke hersenziekte die leidt tot verlies van bewegingscontrole, cognitieve achteruitgang en gedragsveranderingen. De ziekte wordt veroorzaakt door een fout in één gen, maar hoe die fout precies leidt tot celverlies in het brein, is nog niet volledig opgehelderd.
Een nieuwe blik op celarchitectuur
Onderzoekers ontwikkelden een methode op basis van diffusie-MRI, een type breinscantechniek die de beweging van watermoleculen in weefsel meet. Daarmee kunnen ze afleiden hoe cellen zijn gerangschikt en hoe dicht opeengepakt ze zijn. Uit de studie, gepubliceerd in eLife, blijkt dat afwijkingen in de celarchitectuur van de basale kernen (een hersengebied diep in het brein dat beweging aanstuurt) zichtbaar zijn bij Huntington-patiënten, zelfs in vroege stadia.
Opvallend is dat veranderingen in het witte stof eerder detecteerbaar zijn dan in de grijze stof. Witte stof bevat de lange verbindingsbanen tussen hersengebieden. Dat ze eerder aangetast raken dan de zenuwcellichamen zelf, is een nieuw inzicht dat gevolgen kan hebben voor hoe artsen het ziekteverloop volgen.
Meetinstrument voor ziekteverloop en behandeling
De methode is niet-invasief en maakt gebruik van een bestaande scantechniek. Dat maakt het potentieel geschikt als meetinstrument bij klinische trials voor nieuwe Huntington-behandelingen. Op dit moment ontbreekt een effectieve behandeling die het ziekteverloop vertraagt.
Voor de verouderingswetenschap is dit interessant vanwege de bredere implicaties: de aanpak kan in principe ook bij andere neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer en Parkinson worden getest als vroege indicator van celarchitectuurveranderingen. Of de techniek daarvoor even gevoelig is, moet nog worden onderzocht.
Zoektermen: diffusie-MRI celarchitectuur hersenen, basale kernen neurodegeneratie, Huntington biomarker beeldvorming