Neuroblastoom-overleving voorspeld via één genmarker
Bij kinderkanker is voorspellen wie beter en wie slechter reageert op behandeling van levensbelang. Een nieuwe studie identificeert een gen dat de vijfjaarsoverleving bij een veelvoorkomende kindertumor voorspelt, en legt daarmee ook een verouderingsmechanisme bloot.
Onderzoekers onderzochten neuroblastoom, een kwaadaardige tumor die ontstaat vanuit zenuwcellen en vooral jonge kinderen treft. Ze ontdekten hoe een regulerende factor in de celkern (het transcriptiefactor FOXC1) de activiteit van het gen ARHGAP36 aanstuurt. Dat gen remt een enzym (proteïne kinase A, of PKA) dat normaal een groeisignaalroute afremt, de zogenoemde Hedgehog-signaalroute. Als FOXC1 ARHGAP36 aanzet, wordt PKA geblokkeerd en gaat de Hedgehog-route op hol. Dat maakt tumorcellen agressiever en resistent tegen bepaalde medicijnen. De studie verscheen in het tijdschrift eLife.
Wat de klinische data laten zien
De onderzoekers valideerden hun bevindingen in een cohort van 1348 neuroblastoompatiënten. Een hogere expressie van ARHGAP36 bleek geassocieerd met een betere vijfjaarsoverleving. Dat is op het eerste gezicht tegenstrijdig: het gen dat de tumorgroei aanstuurt, gaat samen met een beter resultaat? De verklaring ligt waarschijnlijk in de context: ARHGAP36 is weefselspecifiek en zijn effect hangt af van andere factoren in de cel.
Voor de diagnostiek is dit veelbelovend. Een marker die overleving voorspelt, helpt artsen om behandelkeuzes beter te onderbouwen. Of het ook een therapeutisch doelwit is, vereist vervolgonderzoek.
De link met veroudering en kanker
Vanuit een breder perspectief is het interessant dat dezelfde signaalroutes die bij neuroblastoom ontregeld raken, ook een rol spelen bij normale celdeling en veroudering. De Hedgehog-signaalroute regelt celvernieuwing in meerdere weefsels. Als die route chronisch te actief is (wat ook op latere leeftijd door andere oorzaken kan gebeuren), vergroot dat het risico op kwaadaardige celdeling. De mechanismen die in dit kinderkankeronderzoek zijn ontrafeld, kunnen daarmee ook inzicht geven in verouderingsgerelateerde tumorontwikkeling bij volwassenen.
Zoektermen om verder te zoeken: Hedgehog signaalroute tumorontwikkeling, proteïne kinase A celcyclusregulatie, FOXC1 transcriptiefactor kankerprognose