Chronische pijn: onderzoekers vinden eindelijk de schakelaar die het in stand houdt
Miljoenen mensen leven jarenlang met chronische neuropathische pijn — een slopende aandoening waarbij het zenuwstelsel pijn blijft signaleren lang nadat de oorspronkelijke oorzaak verdwenen is. Behandelingsopties zijn beperkt en weinig effectief.
Wanneer de pijnrem kapot is
Normaal gesproken heeft het zenuwstelsel een ingebouwd remmechanisme: zogenaamde inhibitorische neuronen zetten een rem op pijnsignalen. Bij chronische neuropathische pijn werkt die rem niet meer goed. Maar waarom niet? Onderzoekers ontdekten nu dat in deze inhibitorische neuronen de aanmaak van bepaalde eiwitten verstoord is — specifiek door een probleem in de translatie van boodschapper-RNA (mRNA). Translatie is het proces waarbij genetische instructies omgezet worden in functionele eiwitten. Als dat proces hapert in de cellen die juist pijn moeten remmen, blijft de rem uitgeschakeld.
De studie, gepubliceerd in eLife, gebruikte muismodellen voor chronische pijn en analyseerde welke eiwitten er precies anders aangemaakt werden in de pijnremmende neuronen. Vervolgens testten ze of het moduleren van de betrokken translatiepaden de pijn kon verlichten. De resultaten waren bemoedigend: door in te grijpen op die translatiemechanismen kon de normale functie van de inhibitorische neuronen gedeeltelijk hersteld worden, met merkbare pijnverlichting als gevolg.
Een nieuw aangrijpingspunt voor behandeling
Wat dit onderzoek bijzonder relevant maakt, is dat translatiepaden in principe farmacologisch te beïnvloeden zijn. Er bestaan al medicijnen die inwerken op de eiwitaanmaak in cellen — sommige worden gebruikt bij kanker of zeldzame genetische aandoeningen. Het idee dat vergelijkbare middelen ooit ingezet kunnen worden bij chronische pijn is een interessante nieuwe richting. Bovendien is het mechanisme dat hier beschreven wordt los van de klassieke pijnpaden — het gaat niet om opioïdreceptoren of ontstekingsremmers, maar om een fundamenteel celbiologisch proces.
Chronische pijn is ook nauw verbonden met veroudering: naarmate we ouder worden, neemt de kans op langdurige pijnklachten toe, terwijl het herstelgermogen van het zenuwstelsel afneemt. Inzicht in de moleculaire basis van pijninstandhouding is daarmee ook een bijdrage aan het begrijpen van hoe veroudering het zenuwstelsel aantast. Voor iedereen die zelf worstelt met langdurige pijn, of iemand kent die dat doet, is dit onderzoek een teken dat de wetenschap eindelijk dichter bij de kern van het probleem komt — en dat betere behandelingen dichterbij zijn dan ooit.