Alzheimer medicatie: meer studies, echte doorbraken ontbreken nog

Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie en treft wereldwijd honderden miljoenen mensen. Toch is het aantal beschikbare medicijnen klein. De afgelopen jaren kwamen er enkele middelen bij die amyloïde plaques (eiwitophopingen in de hersenen) verwijderen, maar hun effect op het dagelijks functioneren blijft bescheiden. De verwachtingen voor nieuwe generaties medicijnen zijn dan ook hoog.

Volgens het onderzoek, een jaarlijks overzicht van lopende klinische proeven, worden momenteel 158 geneesmiddelen getest in 192 studies. Dat is een stijging ten opzichte van voorgaande jaren. De groei zit vooral in vroege fasen van onderzoek, wat wijst op een breder palet aan aangrijpingspunten dat wetenschappers nu verkennen.

Wat er wordt getest

Naast de bekende amyloïde- en taugerichte middelen (gericht op de twee meest bestudeerde eiwitstructuren bij alzheimer) groeit het aandeel studies dat zich richt op ontstekingsprocessen, energiestofwisseling in hersencellen en de verbinding tussen de darm en de hersenen. Dat weerspiegelt een bredere verschuiving in het vakgebied: alzheimer wordt steeds meer gezien als een ziekte met meerdere oorzaken, niet één enkele moleculaire boosdoener.

De prognoses voor de komende decennia zijn somber. Het aantal mensen met alzheimer zal naar verwachting sterk stijgen door vergrijzing. Dat vergroot de urgentie van het vinden van effectieve behandelingen.

Kloof tussen lab en kliniek blijft groot

Hoewel meer studies draaien, haalt slechts een klein deel van de kandidaatmedicijnen de eindstreep. De meeste struikelen in fase twee of drie van klinische tests, wanneer het middel voor het eerst op grotere groepen mensen wordt getest. De onderzoekers signaleren dat betere selectie van patiënten in vroege fasen een van de sleutels kan zijn om dat slagingspercentage te verbeteren.

Lees het originele artikel