Hersenorganoïden tonen wie baat heeft bij Alzheimer-behandeling

Organoïden zijn kleine klompjes weefsel, gekweekt in het lab uit stamcellen van een patiënt. Ze lijken op miniatuurversies van een orgaan en reageren op medicijnen op een manier die die van de patiënt weerspiegelt. De onderzoekers gebruikten zulke hersenorganoïden van Alzheimer-patiënten en testten hoe het weefsel reageerde op een antidepressivum. De verschillen tussen patiënten waren opvallend groot.

Niet één ziekte, maar veel varianten

De studie laat zien dat Alzheimer-gerelateerd weefsel van de ene patiënt heel anders op een stof reageert dan dat van een andere patiënt. Dat sluit aan bij het bredere idee dat Alzheimer geen uniforme ziekte is, maar eerder een verzameling van overlappende aandoeningen met vergelijkbare symptomen. Organoïden zouden artsen in de toekomst kunnen helpen om per patiënt te bepalen welke behandeling het meest kansrijk is, voordat een dure of belastende therapie wordt gestart.

Naast de organoïden zelf analyseerden de onderzoekers ook de deeltjes die de minihersenmodellen afgeven, zogenoemde extracellulaire vesikels. Die deeltjes bevatten informatie over wat er binnen de cellen gebeurt en zouden op termijn bruikbaar kunnen zijn als diagnostisch hulpmiddel, zo suggereren de onderzoekers. Dat is vooralsnog speculatief.

Gepersonaliseerde zorg bij dementie

Het onderzoek is een vroege stap richting gepersonaliseerde dementiezorg. De technologie is nog niet klaar voor klinisch gebruik: organoïden zijn duur om te produceren, reproduceerbaar kweken is complex, en de validatie in grotere patiëntgroepen ontbreekt nog. Maar de richting is veelbelovend. Als hersenorganoïden betrouwbaar voorspellen hoe een patiënt reageert op een medicijn, kan de zorg voor Alzheimer-patiënten in de toekomst veel gerichter worden.

Lees het originele artikel