In landen waar meer mensen meertalig zijn, verouderen mensen gezonder
Een Europese studie onder 86.149 mensen in 27 landen vond dat mensen in landen met veel meertaligheid minder vaak versneld verouderen. Gemeten is per land, niet per persoon.
Meertaligheid wordt al langer in verband gebracht met een gezondere oude dag, maar eerdere studies waren vaak klein, keken naar patiënten en hielden weinig rekening met andere verklaringen. Een internationale onderzoeksgroep keek daarom naar gegevens van 86.149 mensen in 27 Europese landen. De studie verscheen in 2025 in Nature Aging; in oktober 2026 volgde een correctie.
De onderzoekers maakten per persoon een schatting van hoe snel iemand veroudert, op basis van vragenlijsten uit nationale enquêtes. Daarin telden dingen mee die gunstig zijn, zoals hoe goed iemand zich redt in het dagelijks leven, opleiding en denkvermogen, en dingen die ongunstig zijn, zoals hart- en stofwisselingsziekten en slechter horen of zien. Zo kwam er per persoon een verschil uit tussen de werkelijke leeftijd en de leeftijd die bij dat profiel past. Dat is dus geen biologische meting in bloed of weefsel.
Gemeten per land, niet per persoon
Meertaligheid is in deze studie niet per persoon gemeten, maar per land: hoe gebruikelijk het in een land is om meerdere talen te spreken. In landen met veel meertaligheid kwam versnelde veroudering minder vaak voor, zowel op één moment als in de jaren daarna. Dat verband bleef staan nadat de onderzoekers rekening hielden met andere kenmerken van landen, zoals taal, fysieke omgeving, sociale omstandigheden en politiek.
Omdat er per land is gemeten, zegt de studie niet dat iemand die zelf meerdere talen spreekt gezonder veroudert. Het kan ook om andere eigenschappen gaan die meertalige landen gemeen hebben. En het gaat om een verband, niet om een bewezen oorzaak. De studie heeft ook niet naar de hersenen gekeken.
Wat betekent dit?
De auteurs zien meertaligheid als een beschermende factor die in gezondheidsbeleid een rol kan spelen. Of het leren van een nieuwe taal op latere leeftijd zelf iets doet voor hoe je ouder wordt, moet onderzoek bij individuele mensen uitwijzen.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- meertaligheid veroudering
- biobehavioral age gap
- cognitieve reserve meertaligheid